Ο άρκευθος γνωστός και ως ιουνίπερος, κέδρος, βένια, αγριοκυπαρίσσι, είναι γένος φυτών με 60 είδη από τα οποία τα πιο γνωστά είναι Juniperus communis (Άρκευθος η κοινή), Juniperus foetidissima (Άρκευθος η δυσοσμοτάτη, Κυπαρίσσι της Τροόδου), Juniperus nana (Άρκευθος η νανώδης), Juniperus oxycedrus (Άρκευθος η οξύκεδρος), Juniperus macrocarpa (Άρκευθος η μακρόκαρπη), Juniper drupacea (Άρκευθος η δρυπώδης), Juniperus phoenicea (Άρκευθος η φοινικική), Juniperus excelsa (Άρκευθος η ψηλή) τα οποία ανήκουν στην οικογένεια των Κυπαρισσοειδών (Cupressaceae).

Είναι αειθαλή φυτά με βελονοειδές ή λεπιοειδές φύλλωμα και οι βελόνες είναι ανά τρεις σε σπονδύλους και τα λέπια σταυρωτά και αντίθετα. Είναι συνήθως θαμνώδη φυτά με πλαγιόκλαδο σχήμα και σπανιότερα μικρά δένδρα. Τα φύλλα είναι μικρά και αγκαθωτά ενώ τα αρσενικά άνθη είναι κίτρινα και τα θηλυκά μπλε. Οι καρποί της είναι μπλε μαύροι, σφαιρικού σχήματος, στους οποίους βρίσκονται τα δραστικά συστατικά του. Αναπτύσσονται σε κάθε καλά στραγγιζόμενο, ουδέτερο ή αλκαλικό, ακόμη και ξηρό έδαφος σε ηλιόλουστες και ημισκιασμένες θέσεις. Φυτεύονται κυρίως σε βραχόκηπους και σε ομάδες για εδαφοκάλυψη. Έχει χαρακτηριστική αρωματική μυρωδιά και χρησιμοποιείται σαν καρύκευμα και για τον αρωματισμό οινοπνευματωδών ποτών και άλλων τύπων ηδύποτων.

Από το παρελθόν το φυτό είναι γνωστό ότι φέρνει μακροζωία αφού το αφέψημα του προσφέρει ζωτικότητα στον οργανισμό μας. Η άρκευθος είναι γνωστή για την θετική δράση της στην όρεξη αλλά και στην πέψη, στους κολικούς και στις λειτουργίες του στομάχου, επίσης είναι πολύ καλό διουρητικό με αντισηπτική δράση στην περιοχή του ουροποιητικού, προσοχή όμως σε περιπτώσεις που συνυπάρχουν παθήσεις των νεφρών, δεν συνιστάται η χρήση της.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της, είναι ότι λειτουργεί και ως εμμηναγωγό και αυξάνει την αιμορραγία στην περίοδο, για αυτό όμως πρέπει να αποφεύγεται η χρήση της κατά την εγκυμοσύνη και όταν υπάρχει αρκετή απώλεια αίματος κατά την έμμηνη ρύση. Χρήσιμη είναι και η εξωτερική επάλειψη στην αντιμετώπιση διαφόρων μορφών αρθρίτιδας και ρευματικών πόνων, αλλά και η επάλειψη με αραιωμένο αιθέριο έλαιο αρκεύθου βοηθάει στην αποβολή των άχρηστων ουσιών από τους ιστούς, λόγω της ελαφράς θερμαντικής του δράσης. Τέλος εκτός το ότι βοηθάει σε όλες τις λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού, χρησιμοποιείται στην ποτοποιία για την παραγωγή και τον αρωματισμό λικέρ και άλλων οινοπνευματωδών ποτών.

Χαρακτηριστικό για τα πολύτιμα συστατικά του είναι το αιθέριο έλαιο που περιέχει η άρκευθος, με πάνω από 60 δραστικές ουσίες, όπως μυρκένιο, σαβινένιο, απινένιο, β-πινένιο, κινεόλη, βιταμίνη C, τανίνες, σάκχαρα, διτερπένια και ρητίνη.

Πρακτικά θεωρείται απρόσβλητο από έντομα, λόγω της μεγάλης παρουσίας ελαίων. Είναι πολύ χρήσιμο στην ιατρική, ζαχαροπλαστική, μαγειρική και αρωματοποιία. Οι καρποί του έχουν μία γλυκόπικρη γεύση και ευχάριστο πικάντικο άρωμα, που το κάνει κατάλληλο στο αρωματισμό των τροφών και αλκοολούχων ποτών, ιδιαίτερα του τζιν και λικέρ.

Χρησιμοποιούνται επίσης στη μαγειρική για αρωματισμό διαφόρων σαλτσών και στη φαρμακευτική ως διουρητικό. Χρησιμοποιούμενα μέρη του φυτού είναι οι αποξηραμένοι καρποί, ο φλοιός, μερικές φορές και το ξυλώδες μέρος και οι βλαστοί με τα φύλλα. Οι καρποί περιέχουν αιθέρια έλαια τα οποία δρουν ως διουρητικά. Διεγείρουν την έκκριση των γαστρικών υγρών.

Οι καρποί είναι πιο δραστικοί από τα άλλα μέρη του φυτού. Χρησιμοποιείται σε νεφρικές παθήσεις ως διουρητικό και σε παθήσεις της ουροδόχου κύστης. Επίσης ενδείκνυται στη θεραπεία ρευματισμών, αυξάνει την όρεξη και δρα ως καθαρτικό

Σημείωση: Η ως άνω παρουσίαση του φυτού, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί συνταγή. Η συμβουλή ειδικού κρίνεται απαραίτητη πριν από την χρήση του φυτού.

Πηγές

Θοδωρής Γιαννόπουλος

Συγγραφέας Θοδωρής Γιαννόπουλος

Κάθε κύμα είναι ένας ψίθυρος της θάλασσας, ένα αιώνιο τραγούδι γραμμένο σε μια παρτιτούρα που μόνο η καρδιά μπορεί να διαβάσει. Μελωδία που ταξιδεύει σε μακρινούς τόπους, με ανθρώπους τόσο διαφορετικούς μα συνάμα τόσο ίδιους. Στην απλότητα της θάλασσας χάνεσαι, αντικρίζοντας τα κρυφά συναισθήματα. Στον απέραντο γαλάζιο ορίζοντα που κερνά, τα μάτια μεθάνε, και για όσο διαρκεί η μέθη το μυαλό αγκαλιάζει τη καρδιά.

Ιστοσελίδα
Δείτε όλα τα άρθρα

Λάβετε τα άρθρα που σας ενδιαφέρουν στο e-mail σας

Δείτε όλες τις εκδηλώσεις του μήνα

Διαβάστε επίσης
Έχω κάνει ήδη LIKE. Μην μου το ξαναδείξετε