Γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν πιστεύουν στην κλιματική αλλαγή

Αφελής ρεαλισμός, παραπληροφόρηση, υποκινούμενη άρνηση και μηδενισμός.

Γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν πιστεύουν στην κλιματική αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματική. Για το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας δεκαετίας, μια συντριπτική πλειοψηφία του 97% των επιστημόνων του κλίματος μας έχει πει ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα – γνωστή και ως ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή – έχει φτάσει σε επίπεδα πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία, έτσι ώστε να έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καθώς απειλείται ολόκληρος ο πλανήτης.

Φέτος, η Διακυβερνητική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) εξέδωσε μια τρομερή προειδοποίηση ότι χωρίς σημαντικές προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε όλο τον κόσμο, μπορούμε να περιμένουμε όχι μόνο περισσότερους καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και καταστροφή των οικοσυστημάτων που παρατηρούμε σε όλο τον κόσμο τα τελευταία χρόνια, αλλά και έναν εκθετικά αυξανόμενο κίνδυνο μαζικών ανθρώπινων απωλειών από την ξηρασία, την εξάντληση των πηγών τροφίμων και γλυκού νερού, τις μολυσματικές ασθένειες και άλλες θανατηφόρες συνθήκες διαβίωσης με το παράθυρο ευκαιρίας να κλείνει για την αποτροπή της καταστροφής.

Ωστόσο, ενώ οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ανησυχούν όλο και περισσότερο για την κλιματική αλλαγή, η άρνηση της κλιματικής αλλαγής επιμένει με τη μία ή την άλλη μορφή. Μια δημοσκόπηση του 2021 μεταξύ ενηλίκων στις ΗΠΑ από το Economist/YouGov διαπίστωσε ότι σχεδόν το 10% δεν πιστεύει ότι υπάρχει υπερθέρμανση του πλανήτη – σχεδόν το ένα τέταρτο πιστεύει ότι το κλίμα αλλάζει αλλά δεν οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα και το 14% δεν είναι σίγουρο.

Με τα επτά θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ να έχουν καταγραφεί μεταξύ 2015 και 2021, πώς είναι δυνατόν μόνο το ήμισυ περίπου του πληθυσμού να πιστεύει ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή είναι πραγματική;

Αφελής ρεαλισμός

Ένας λόγος έχει να κάνει με τον «αφελή ρεαλισμό» – την πεποίθηση ότι η προσωπική μας εμπειρία είναι η πραγματικότητα. Έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι η στάση απέναντι στην κλιματική αλλαγή σχετίζεται με τις δικές μας καιρικές εμπειρίες. Τείνουμε να είμαστε αναίσθητοι στα δεδομένα από όλο τον κόσμο ή στο τι συμβαίνει με το λιώσιμο των παγετώνων υπέρ αυτού που βιώνουμε στη δική μας ζωή. Το να βιώνουμε προσωπικά καύσωνες που σπάνε ρεκόρ και πλημμύρες τείνει να αυξάνει την πίστη στην κλιματική αλλαγή, αλλά οι κρύοι χειμώνες μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα.

Επιπλέον, τείνουμε να έχουμε λιγότερη συνείδηση των μικρών αλλαγών που συμβαίνουν σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Και δεδομένου ότι όλοι μας βιώνουμε μια ημερήσια διακύμανση τουλάχιστον 6 βαθμών Κελσίου, μπορεί να είναι δύσκολο να κατανοήσουμε γιατί οι επιστήμονες της κλιματικής αλλαγής λένε ότι η προβλεπόμενη αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά λίγους μόνο βαθμούς θα μπορούσε να σημάνει μαζική καταστροφή για τον πλανήτη.

Παραπληροφόρηση

Αν και οι άνθρωποι πιστεύουν όλο και περισσότερο ότι η κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα, η πεποίθηση ότι είναι «ανθρωπογενής» είναι λιγότερο ευρέως αποδεκτή. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην έλλειψη ευαισθητοποίησης – μια μελέτη του 2017 διαπίστωσε ότι σχεδόν το 90% των Αμερικανών εξακολουθούσαν να μην γνωρίζουν τη συμφωνία των κλιματολόγων για την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.

Αν και είναι αλήθεια ότι ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή δεν υπάρχει, η συντριπτική πλειοψηφία δεν ήταν πραγματικά ειδικοί στην κλιματική αλλαγή. Εν τω μεταξύ, η ιδέα ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή δεν βασίζεται στην επιστήμη είναι μια σκόπιμη στρατηγική παραπληροφόρησης που χρηματοδοτείται από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων εδώ και δεκαετίες. Όπως και η βιομηχανία καπνού που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1950, υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι η Big Oil γνωρίζει εδώ και χρόνια ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα, αλλά αρνείται να το αναγνωρίσει δημόσια. Αυτό δεν είναι άρνηση. Είναι εξαπάτηση.

Υποκινούμενη επιχειρηματολογία

Η άρνηση της κλιματικής αλλαγής μπορεί επίσης να αποδοθεί σε κομματικά υποκινούμενη επιχειρηματολογία. Στις ΗΠΑ, ο πολιτικός προσανατολισμός είναι ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες πρόβλεψης της άρνησης της κλιματικής αλλαγής, με τους συντηρητικούς και τους Ρεπουμπλικάνους να αρνούνται πολύ πιο συχνά την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή από ό,τι οι φιλελεύθεροι και οι Δημοκρατικοί. Το χάσμα αυτό είναι πολύ ευρύτερο στις ΗΠΑ από ό,τι σε πολλές άλλες χώρες, και η άρνηση της κλιματικής αλλαγής είναι ενδεικτικά πιο συχνή σε χώρες που είναι μεγάλοι παραγωγοί πετρελαίου, όπως οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία.

Αντί αυτό να εξηγείται από το γεγονός ότι οι συντηρητικοί είναι «αντιεπιστημονικοί» καθαυτοί, υποδηλώνει ότι η άρνηση της κλιματικής αλλαγής αφορά σε μεγάλο βαθμό αυτό που έχει ονομαστεί «αποστροφή προς τη λύση», μια απροθυμία δηλαδή να περιορίσει κανείς την παραγωγή ορυκτών καυσίμων επειδή αυτό θα βλάψει το πορτοφόλι του είτε μιλάμε για έναν εργάτη που εργάζεται στη βιομηχανία άνθρακα, είτε για έναν πολιτικό με σημαντικές προεκλογικές δωρεές από τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, είτε για τις ίδιες τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες.

Μηδενισμός

Καθώς οι μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί παγκοσμίως, η πίστη στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή έχει αυξηθεί μαζί με την αυξανόμενη ανησυχία ότι πρέπει να κάνουμε κάτι γι’ αυτήν. Αλλά ενώ όλοι μπορούμε να συνεισφέρουμε ένα μικρό μέρος ως καταναλωτές – εξοικονομώντας ενέργεια, οδηγώντας λιγότερο, τρώγοντας λιγότερο κρέας – η πραγματικότητα είναι ότι η ουσιαστική αλλαγή πρέπει να προέλθει από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων, προκειμένου να μας απομακρύνει από τη μελλοντική καταστροφή.

Ως εκ τούτου, η μεγαλύτερη πρόκληση για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής δεν είναι να προσπαθήσουμε να προσηλυτίσουμε όσους συνεχίζουν να αρνούνται την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Είναι το πώς θα μεταφράσουμε με τον καλύτερο τρόπο την αυξανόμενη αποδοχή της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής σε πολιτική και νομοθετική δράση σε παγκόσμια κλίμακα. Αν δεν το απαιτήσουμε αυτό ως πολίτες και ψηφοφόροι, η κλιματική αλλαγή θα συνεχιστεί αμείωτη.

Πηγή:

www.psychologytoday.com/intl/blog/psych-unseen/202204/why-dont-people-believe-in-climate-change

Λάβετε καθημερινά τα άρθρα μας στο e-mail σας

Σχετικά θέματα

Πρόσφατα Άρθρα