Μπαίνεις σε ένα meeting και κάτι έχει ήδη αλλάξει πριν ειπωθεί η πρώτη λέξη. Ένας άνθρωπος είναι εμφανώς εκνευρισμένος. Κάποιος άλλος μιλά πιο κοφτά από το συνηθισμένο. Η ομάδα πιάνει την ένταση σχεδόν αμέσως και, χωρίς κανείς να το αποφασίσει, η ατμόσφαιρα αλλάζει.
Αυτό το φαινόμενο έχει όνομα: κοινωνική μετάδοση. Στην εργασιακή ψυχολογία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο διαθέσεις, συμπεριφορές και συναισθηματικές καταστάσεις μπορούν να περάσουν από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσα σε μια ομάδα.
Advertisment
Ο Dr. Rich Safeer, Chief Medical Director of Employee Health and Well Being στη Johns Hopkins Medicine, το περιγράφει με έναν πολύ άμεσο τρόπο: όταν κάποιος έρχεται στη δουλειά έχοντας μια κακή μέρα και παραμένει ασυνείδητος ως προς το πώς επηρεάζει τους άλλους, η διάθεση αυτή μπορεί να εξαπλωθεί στο περιβάλλον γύρω του. Η Johns Hopkins έχει εντάξει το θέμα της «μετάδοσης της διάθεσης» στα επίσημα εργαλεία εκπαίδευσης των managers γύρω από την ευεξία.
Η ομάδα απορροφά περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε
Οι άνθρωποι λειτουργούν κοινωνικά. Παρατηρούν εκφράσεις, τόνο φωνής, ρυθμό, ένταση, στάση σώματος και αντιδράσεις. Μέσα σε μια ομάδα, όλα αυτά δημιουργούν ένα κοινό συναισθηματικό κλίμα.
Ο Safeer έχει περιγράψει την κουλτούρα υγείας στον χώρο εργασίας ως ένα «δίκτυο κοινωνικών επιρροών» που εκφράζεται μέσα από κοινές πεποιθήσεις και συμπεριφορές γύρω από την υγεία.
Advertisment
Αυτό εξηγεί γιατί η ευεξία ενός ανθρώπου σπάνια παραμένει αποκλειστικά προσωπική υπόθεση.
Όταν ένας εργαζόμενος βρίσκεται σε παρατεταμένη εξάντληση, η κόπωση μπορεί να εκφραστεί ως ευερεθιστότητα, απόσταση, κυνισμός ή μειωμένη διάθεση συνεργασίας. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, η ομάδα αρχίζει να προσαρμόζεται γύρω του. Οι άνθρωποι μιλούν διαφορετικά. Προσέχουν περισσότερο. Κρατούν απόσταση. Η επικοινωνία γίνεται πιο αμυντική.
Και όταν η κατάσταση αφορά περισσότερα από ένα άτομα, το κλίμα της ομάδας αρχίζει να αλλάζει συνολικά.
Περίπου 2.000 ώρες τον χρόνο είναι πολλές ώρες επιρροής
Ένας εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης περνά περίπου 2.000 ώρες τον χρόνο στη δουλειά.
Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι γύρω μας αποτελούν σημαντικό μέρος του καθημερινού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο διαμορφώνονται η διάθεση, οι συνήθειες και η συμπεριφορά μας.
Ο Safeer επιμένει ιδιαίτερα σε αυτή την κοινωνική διάσταση της ευεξίας. Η υποστήριξη από συναδέλφους, το θετικό κοινωνικό κλίμα και οι υγιείς κανόνες μιας ομάδας αποτελούν βασικά στοιχεία της κουλτούρας ευεξίας που περιγράφει στο έργο του.
Είναι πολύ ευκολότερο να κάνεις ένα διάλειμμα όταν γύρω σου οι άνθρωποι θεωρούν το διάλειμμα φυσιολογικό. Είναι ευκολότερο να προστατεύσεις τον χρόνο σου όταν η ομάδα σέβεται τα όρια. Είναι ευκολότερο να παραμείνεις ψύχραιμος όταν το κοινωνικό περιβάλλον γύρω σου λειτουργεί με μεγαλύτερη σταθερότητα.
Η αντίστροφη πορεία είναι εξίσου πραγματική.
Το burnout μπορεί να αποκτήσει συλλογική διάσταση
Το burnout ξεκινά ως προσωπική εμπειρία, όμως μπορεί σταδιακά να επηρεάσει τη λειτουργία μιας ολόκληρης ομάδας.
Η συνεχής κόπωση ενός στελέχους μπορεί να μετατραπεί σε ένταση στις συναντήσεις. Η απογοήτευση ενός manager μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που δίνει ανατροφοδότηση. Η συναισθηματική εξάντληση αρκετών ανθρώπων μαζί μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου ο κυνισμός αρχίζει να θεωρείται φυσιολογικός.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ο Safeer δίνει τόσο μεγάλη σημασία στο κοινωνικό κλίμα και στη σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων. Ακόμη και η πρόσφατη αξιολόγηση της Johns Hopkins γύρω από την ευεξία επισημαίνει ότι στοιχεία όπως η υποστήριξη από συναδέλφους και το κοινωνικό κλίμα αποτελούν κρίσιμους παράγοντες που χρειάζεται να εξετάζονται πέρα από τα τυπικά προγράμματα υγείας.
Το «Culture Short»: Πριν από τη δουλειά, η ομάδα
Μια από τις πιο πρακτικές προτάσεις του Safeer είναι το λεγόμενο «Culture Short», μια σύντομη συζήτηση για την κουλτούρα και την ευεξία της ομάδας στην αρχή ενός meeting.
Η λογική είναι απλή.
Πριν ξεκινήσουν οι προθεσμίες, τα οικονομικά αποτελέσματα και οι εκκρεμότητες, αφιερώνονται λίγα λεπτά σε ένα θέμα που αφορά τους ανθρώπους.
Μπορεί να είναι μια σύντομη ερώτηση για το πώς λειτουργεί η ομάδα. Μια συζήτηση για τον ύπνο, το στρες, τη σύνδεση, τα όρια ή μια συγκεκριμένη συνήθεια που επηρεάζει την καθημερινότητα.
Ο Safeer έχει προτείνει ακόμη και την ένταξη της ευεξίας ως σταθερού θέματος στις ομαδικές συναντήσεις. Όταν ένα θέμα βρίσκεται συστηματικά στην ατζέντα, η ομάδα επιστρέφει σε αυτό και σταδιακά το αντιμετωπίζει ως μέρος της πραγματικής λειτουργίας της.
Το μήνυμα προς τους εργαζομένους είναι αρκετά καθαρό:
Πριν μιλήσουμε για τη δουλειά, θα μιλήσουμε λίγο για εσάς.
Η ηγεσία επηρεάζει το συναισθηματικό κλίμα
Η κοινωνική μετάδοση έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ανθρώπους που βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης.
Η διάθεση ενός manager έχει μεγαλύτερη ακτίνα επιρροής επειδή περισσότεροι άνθρωποι παρακολουθούν τις αντιδράσεις του και προσαρμόζονται σε αυτές.
Ένας ηγέτης που αναγνωρίζει τη δική του κατάσταση πριν μπει σε μια δύσκολη συνάντηση προστατεύει κάτι περισσότερο από τον εαυτό του. Προστατεύει το κλίμα μέσα στο οποίο θα λειτουργήσει η ομάδα.
Η σύνδεση της ηγεσίας με την ευεξία των εργαζομένων αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα για το μέλλον της εργασίας. Ο Dr. Rich Safeer θα αναλύσει πώς χτίζεται αυτή η κουλτούρα στο Ευρωπαϊκό Συμπόσιο HeartMath 3.0, από τις 30 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026 στην Αθήνα. Στην κεντρική του ομιλία θα παρουσιάσει πρακτικές για την υγεία, την ευεξία και τη βιώσιμη απόδοση μέσα στους οργανισμούς.
Περισσότερες πληροφορίες στο heartmathsymposium.com/el/
