Ένα σημαντικό θέμα στην διαπαιδαγώγηση είναι τα όρια που θέτουν οι γονείς στα παιδιά. Τα παιδιά είναι σημαντικό να μεγαλώνουν σε ένα σταθερό πλαίσιο, οριοθετημένο με ιεραρχικό τρόπο.

Πολλοί γονείς επιτρέπουν στα παιδιά τους να έχουν γονεϊκό ρόλο και αυτό είναι λάθος. Όταν το παιδί νιώθει μέσα στην οικογένεια ότι τα όρια μέσα στα οποία μπορεί να κινηθεί είναι ξεκάθαρα και πως όταν τα παραβιάσει θα έχει συνέπειες, αυτό του δημιουργεί μια αίσθηση σταθερότητας.

Μαθαίνει ότι οι πράξεις του έχουν συνέπειες και αργότερα είναι πιθανόν να εμπλακεί σε λιγότερο παραβατικές συμπεριφορές. Ένας πατέρας και μια μητέρα που τηρούν τους κανόνες, χωρίς να καταπιέζουν όμως το παιδί, του προσφέρουν μεγάλη ασφάλεια. Το παιδί έτσι δεν θα πρέπει να ασχοληθεί με θέματα που δεν είναι για την ηλικία του. Ξέρει ότι αυτός ο ρόλος είναι για τους μεγάλους. Έτσι δεν βιώνει άγχος για καταστάσεις που είναι δύσκολο να διαχειριστεί.

Οι συναισθηματικές και άλλες δυσκολίες οδηγούν πολλούς ανθρώπους να αδυνατούν να οριοθετήσουν τον εαυτό τους και τα παιδιά. Αυτό οδηγεί στην ψυχική εξάντληση της οικογένειας, σε διαπροσωπικές διαμάχες, ακόμη και στην διάλυσή της.

Για πολλούς ανθρώπους, τα παιδιά τους, έχουν τον ρόλο του φίλου, του συντρόφου, του παρηγορητή, του προστάτη της αδύναμης μαμάς που εκλιπαρεί πιεστικά, για λίγη ακόμη αγάπη και προσοχή. Κάποιοι άνθρωποι νιώθουν ενοχές επειδή έφυγαν από τον γάμο τους και νομίζουν ότι θα πρέπει να είναι πιο ελαστικοί με τα όρια των παιδιών τους, για να μην τα πληγώσουν.

Επιτρέπουν στα παιδιά τους να κρίνουν την προσωπική τους ζωή, τα κάνουν δηλαδή κηδεμόνες τους. Αυτό οδηγεί στην αλλαγή της ιεραρχίας μέσα στην οικογένεια. Νομίζουμε ότι το πρόβλημα είναι καμιά φορά στο παιδί όταν έχει μια αποκλίνουσα συμπεριφορά, όμως τις περισσότερες φορές οι γονείς είμαστε αυτοί που έχουμε το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης.

Όταν η εφηβεία κάνει την εμφάνισή της, και πάλι θα υπάρξουν αλλαγές στις δυναμικές της οικογένειας. Η πρώιμη οριοθέτηση του παιδιού κατά την παιδική ηλικία λοιπόν, θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την ομαλότητα των ενδοοικογενειακών σχέσεων. Για παράδειγμα η συμμετοχή του παιδιού στις δουλειές του σπιτιού, το βοηθά να μπορεί, όταν θα μεγαλώσει, να τις κάνει και μόνο του.

Εκτός όμως από την γνώση αυτή, η συμμετοχή του παιδιού στις καθημερινές δραστηριότητες του σπιτιού, ενισχύει το ομαδικό πνεύμα της οικογένειας, διδάσκει την λειτουργία σε ομαδικό επίπεδο και όχι σε ατομικό. Η μεγαλύτερη ευθύνη που έχουμε σαν γονείς είναι να διδάξουμε στα παιδιά την συντροφικότητα,να τα αποτρέψουμε από τον δρόμο της μοναχικότητας.

Από τη μία, είναι όλα αυτά που μας κάνουν ευτυχισμένους: η αγάπη, η προσφορά, η ομάδα, ο σεβασμός,η σταθερότητα και από την άλλη, είναι το ατομικό όφελος, η απομόνωση, η ενασχόληση με υλική ”ευτυχία”, η αδιαφορία για τον συνάνθρωπο, η έπαρση.

Η τεχνολογία έχει αλλάξει στις μέρες μας το παιδικό παιχνίδι σε κάποιες ηλικίες. Πολλά παιδιά απομονωμένα για ώρες, μέρες σε μία οθόνη, μέσα στο σπίτι και γονείς να προβληματίζονται για το πώς θα το διαχειριστούν όλο αυτό.

Για να προστατευτεί η οικογένεια από εντάσεις και καυγάδες, θα πρέπει να υπάρχει συμφωνία από πριν, με συγκεκριμένο πρόγραμμα για τις ώρες λειτουργίας του παιχνιδιού. Καλό είναι το πρόγραμμα να έχει αποφασιστεί από το ίδιο το παιδί. Έτσι όταν θα τελειώσει ο χρόνος, θα πρέπει να σταματήσει το παιχνίδι επειδή το ίδιο το παιδί το έχει αποφασίσει.

Τα παιδιά δεν είναι υπεύθυνα για όλα αυτά τα ψεύτικα που μας πουλούν για αληθινά. Ας διεκδικήσουμε πάλι τον ήλιο εκεί έξω. Αρκεί μια απόφαση, μια βόλτα, μια συνάντηση με τον γείτονα. Ίσως και αυτός νιώθει σαν εμάς. Είναι στο χέρι μας αν για μία ολόκληρη ζωή ανταλλάσσουμε απλά ένα τυπικό ”καλημέρα” και πάλι κρυβόμαστε στη μοναξιά μας, ή αν κάνουμε κάτι εμείς οι ίδιοι για να βελτιώσουμε το επίπεδο της ζωής μας.

Συγγραφέας Γιώργος Μουλακάκης

Ονομάζομαι Γιώργος Μουλακάκης και ασχολούμαι με την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών μέσα από την ομάδα. Σπούδασα Οικονομικά και Ψυχολογία και πιστεύω στη δυναμική της ομάδας. Στο Κέντρο Συμβουλευτικής στο Ηράκλειο Κρήτης δουλεύω με παιδιά σαν θεραπευτής. Έμαθα ότι ο άνθρωπος θα πρέπει να εκφράζει την ευγνωμοσύνη του σε κάτι. Αγαπημένη μου φράση από τον Ν. Καζαντζάκη «…η ευτυχία είναι πράγμα απλό και λιτοδίαιτο-ένα ποτήρι κρασί, ένα κάστανο, ένα φτωχικό μαγκαλάκι, η βουή της θάλασσας. Τίποτα άλλο….»

Δείτε όλα τα άρθρα
Έχω κάνει ήδη LIKE. Μην μου το ξαναδείξετε