ΔΕΠΥ | Πώς παρουσιάζεται στις γυναίκες και γιατί συχνά ζουν χωρίς διάγνωση;

Γιατί η ΔΕΠΥ στις γυναίκες διαγιγνώσκεται συχνά λανθασμένα

ΔΕΠΥ | Πώς παρουσιάζεται στις γυναίκες και γιατί συχνά ζουν χωρίς διάγνωση;

Οι γυναίκες με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) ζουν συχνά χωρίς διάγνωση. Αυτό το κενό διάγνωσης συμβαίνει εν μέρει επειδή πρόκειται για μια κατάσταση που παραδοσιακά θεωρούνταν ότι πλήττει κυρίως τους άνδρες, αλλά και επειδή οι γυναίκες τείνουν να έχουν λιγότερο εμφανή ή κοινωνικά ενοχλητικά συμπτώματα από τους άνδρες.

Αυτό το άρθρο εξετάζει πώς τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ μπορεί να διαφέρουν στις γυναίκες και γιατί αυτά τα συμπτώματα συχνά παραβλέπονται. Καλύπτει επίσης τους τρόπους με τους οποίους αυτά τα συμπτώματα μπορεί να επηρεάζουν την καθημερινή ζωή.

Advertisment

Πώς διαφέρει η ΔΕΠΥ στις γυναίκες

Ένας από τους λόγους για τους οποίους η ΔΕΠΥ συχνά μένει αδιάγνωστη στις γυναίκες και τα κορίτσια είναι ότι τα συμπτώματά τους μπορεί να παρουσιάζονται διαφορετικά από εκείνα των ανδρών και των αγοριών. Η ΔΕΠΥ παρουσιάζεται σε τρεις μορφές: απροσεξία, υπερκινητικότητα/παρορμητικότητα ή συνδυασμός των δύο.

Οι άνδρες και τα αγόρια τείνουν να έχουν υπερκινητική/ παρορμητική ΔΕΠΥ, η οποία μπορεί να τους κάνει να είναι νευρικοί, πάντα σε κίνηση, διασπαστικοί, ανήσυχοι, ομιλητικοί, παρορμητικοί, ανυπόμονοι και να έχουν εναλλαγές στη διάθεση.

Από την άλλη πλευρά, οι γυναίκες τείνουν να παρουσιάζουν απρόσεκτη ΔΕΠΥ, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν, να δώσουν προσοχή στις λεπτομέρειες, να παραμείνουν οργανωμένες, να ακούσουν και να θυμηθούν πράγματα.1

Advertisment

Η προκατάληψη λόγω φύλου μπορεί επίσης να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη λανθασμένη διάγνωση και υποδιάγνωση της ΔΕΠΥ στις γυναίκες και τα κορίτσια. Ορισμένα από τα χαρακτηριστικά της απρόσεκτης ΔΕΠΥ, όπως το να είναι κανείς ντροπαλός ή παρορμητικός, θεωρούνται συχνά ως χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και όχι ως συμπτώματα όταν εμφανίζονται σε κορίτσια και γυναίκες.2

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) αναφέρουν ότι τα αγόρια έχουν περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με ΔΕΠΥ από ό,τι τα κορίτσια (12,9% έναντι 5,6%)3 . Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι αυτή η ανισότητα δεν οφείλεται στο ότι τα αγόρια είναι πιο ευαίσθητα, αλλά αντίθετα στο ότι τα κορίτσια υποδιαγιγνώσκονται συστηματικά2.

Οι μελέτες δείχνουν γενικά ότι ενώ οι άνδρες και οι γυναίκες με ΔΕΠΥ μοιάζουν περισσότερο παρά διαφέρουν, υπάρχουν μερικές μικρές διαφορές. Κατά την εφηβεία, τα κορίτσια τείνουν να έχουν λιγότερες στρατηγικές αντιμετώπισης και χειρότερη αυτοαποτελεσματικότητα από τα αγόρια. Τα κορίτσια και οι γυναίκες έχουν επίσης λιγότερα εξωτερικευμένα συμπτώματα όπως η επιθετικότητα από τους άνδρες, αλλά υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης και άγχους.4

ΔΕΠΥ στις γυναίκες

  • Λιγότερες πιθανότητες διάγνωσης
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση και άγχος
  • Περισσότερα συμπτώματα απροσεξίας
  • Λεκτική επιθετικότητα

ΔΕΠΥ στους άνδρες

  • Περισσότερες πιθανότητες διάγνωσης
  • Διαταρακτικές συμπεριφορές και συμπεριφορά που ξεφεύγει
  • Περισσότερη υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα
  • Σωματική επιθετικότητα

Γιατί η ΔΕΠΥ στις γυναίκες διαγιγνώσκεται συχνά λανθασμένα

Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ στα κορίτσια συχνά θεωρούνται χαρακτηριστικά του χαρακτήρα και όχι συμπτώματα μιας πάθησης. Για παράδειγμα, ένα κορίτσι μπορεί να περιγράφεται ως διαστημικό, ξεχασιάρικο ή φλύαρο. Αργότερα στη ζωή της, μια γυναίκα μπορεί να ζητήσει βοήθεια για τα συμπτώματά της, μόνο και μόνο για να διαγνωστεί με κατάθλιψη ή άγχος αντ’ αυτού.1

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχει αυξανόμενη ευαισθητοποίηση σχετικά με τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ στις γυναίκες, πράγμα που σημαίνει ότι περισσότερες γυναίκες είναι σε θέση να λάβουν τη βοήθεια που χρειάζονται.

Οι γυναίκες με ΔΕΠΥ αντιμετωπίζουν τα ίδια συναισθήματα υπερφόρτωσης και εξάντλησης που συνήθως νιώθουν οι άνδρες με ΔΕΠΥ.

Η ψυχολογική δυσφορία, τα αισθήματα ανεπάρκειας, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και το χρόνιο στρες είναι κοινά. Συχνά, οι γυναίκες με ΔΕΠΥ αισθάνονται ότι η ζωή τους είναι εκτός ελέγχου ή σε χάος και οι καθημερινές εργασίες μπορεί να φαίνονται απίστευτα τεράστιες.

Η κουλτούρα μας συνήθως περιμένει από τις γυναίκες να αναλάβουν το ρόλο του φροντιστή. Όταν τα πράγματα αισθάνονται εκτός ελέγχου και είναι δύσκολο να οργανωθείς και να προγραμματίσεις εξαιτίας της ΔΕΠΥ, η φροντίδα των άλλων μπορεί να μοιάζει σχεδόν αδύνατη. Αυτή η κοινωνική πίεση μπορεί επίσης να αυξήσει σημαντικά το αίσθημα ανεπάρκειας μιας γυναίκας.

Πώς μοιάζει η μη θεραπευμένη ΔΕΠΥ στις γυναίκες;

Η μη διαγνωσμένη ή υποδιαγνωσμένη ΔΕΠΥ στους ενήλικες χαρακτηρίζεται συχνά από απώλεια προθεσμιών, δυσκολία συγκέντρωσης και προβλήματα οργάνωσης διαφόρων πτυχών της καθημερινής ζωής.

Ποια είναι τα σημάδια της ΔΕΠΥ στις γυναίκες;

Μπορεί να παρατηρήσετε σημάδια ΔΕΠΥ σε πολλούς διαφορετικούς τομείς της ζωής σας. Ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι χειρότερα ή πιο αισθητά σε ορισμένα πλαίσια, όπως στη δουλειά ή στο σχολείο. Μπορεί να διαπιστώσετε ότι ξοδεύετε πολύ χρόνο και προσπάθεια για να φαίνεστε “φυσιολογική”.

Σχέσεις

Μπορεί να εύχεστε να ήσασταν σε θέση να είστε καλύτερος φίλος, σύντροφος ή μητέρα και να μπορούσατε να κάνετε τα πράγματα που κάνουν οι άλλοι άνθρωποι. Για παράδειγμα, μπορεί να εύχεστε να μπορούσατε να θυμάστε τα γενέθλια, να φτιάχνετε μπισκότα και να φτάνετε στην ώρα σας σε ένα ραντεβού.

Επειδή δεν είστε σε θέση να κάνετε τα πράγματα που η κοινωνία περιμένει από τις γυναίκες να κάνουν, οι άνθρωποι μπορεί να νομίζουν ότι δεν σας ενδιαφέρει.

Κοινωνική ζωή

Μεγαλώνοντας, μπορεί να σας περιέγραφαν ως αγοροκόριτσο επειδή είχατε πολλή ενέργεια και σας άρεσε να είστε πολυάσχολη. Ως ενήλικας, οι φιλίες μπορεί να είναι δύσκολο να περιηγηθείτε, επειδή οι κοινωνικοί κανόνες φαίνονται περίπλοκοι. Οι άνθρωποι μπορεί να λένε ότι μιλάτε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον γνωρίζουν.

Ενώ μπορεί να είστε ομιλητική, μπορεί να μην σας αρέσει να πηγαίνετε σε πάρτι και άλλες κοινωνικές συγκεντρώσεις επειδή σας κάνουν να νιώθετε συγκλονισμένη και ντροπαλή. Το μυαλό σας παρασύρεται κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, εκτός αν είστε εσείς αυτός που μιλάει ή πρόκειται για ένα θέμα που βρίσκετε πολύ ενδιαφέρον.

Εργασία

Το να βρίσκεστε στο γραφείο αισθάνεστε δύσκολα. Ο θόρυβος και οι άνθρωποι δυσκολεύουν τη δουλειά σας. Μπορεί να επιλέξετε να μείνετε μέχρι αργά ή να έρθετε νωρίς, επειδή η μόνη ώρα που μπορείτε να εργαστείτε αποτελεσματικά είναι όταν έχουν φύγει όλοι οι άλλοι και επικρατεί ησυχία.

Το γραφείο σας στη δουλειά είναι γεμάτο χαρτιά. Ακόμη και όταν κάνετε μεγάλη προσπάθεια να το τακτοποιήσετε, παραμένει καθαρό μόνο για μία ή δύο ημέρες.

Σχολείο

Στο σχολείο, τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ στα κορίτσια μπορεί να παραβλέπονται, επειδή οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να έχουν απροσεξία, η οποία δεν έχει τα ορατά προβλήματα συμπεριφοράς που έχει συνήθως η υπερκινητική/παρορμητική ΔΕΠΥ.1 Τα κορίτσια με ΔΕΠΥ μπορεί επίσης να υπερπροσανατολίζονται σε πράγματα που τα ενδιαφέρουν, με αποτέλεσμα οι δάσκαλοι και οι γονείς να παραβλέπουν την πιθανότητα ΔΕΠΥ.

Ως ενήλικας, μπορεί να αισθάνεστε απογοητευμένοι που οι άνθρωποι με τους οποίους πήγατε μαζί σχολείο σας προσπερνούν με τα επιτεύγματά τους, παρόλο που ξέρετε ότι είστε εξίσου έξυπνοι.

Καθημερινή ζωή

Με τη ΔΕΠΥ, μπορεί να αισθάνεστε ότι κάθε μέρα περνάτε ανταποκρινόμενοι σε αιτήματα και περιορίζοντας τις καταστροφές αντί να προχωράτε με τους στόχους σας. Μπορεί να νιώθετε συντριπτική θλίψη και απογοήτευση που δεν έχετε ανταποκριθεί στις δυνατότητές σας. Άλλοι καθημερινοί αγώνες μπορεί να περιλαμβάνουν:

Ακαταστασία χαρτιού: Συχνά νιώθετε ότι πνίγεστε στο χαρτί. Στη δουλειά, στο σπίτι, στο αυτοκίνητό σας, ακόμα και στην τσάντα σας. Έχετε την αμήχανη αίσθηση ότι κάτω από όλο αυτό το χαρτί κρύβονται απλήρωτοι λογαριασμοί και ξεχασμένα έργα. Δεν αισθάνεστε οργανωμένοι με τα χρήματα και συνήθως είστε πίσω με τους λογαριασμούς.

Υπερβολικές δαπάνες: Συχνά ξοδεύετε υπερβολικά για να αντισταθμίσετε άλλα προβλήματα. Για παράδειγμα, όταν δεν έχετε ένα καθαρό ρούχο να φορέσετε για ένα πάρτι στο γραφείο, αγοράζετε ένα καινούργιο. Ή όταν ξεχνάτε τα γενέθλια κάποιου, αγοράζετε ένα ακριβό δώρο για να το αναπληρώσετε. Τα ταξίδια για ψώνια σας κάνουν να αισθάνεστε καλύτερα τη δεδομένη στιγμή, αλλά αργότερα μετανιώνετε όταν φτάνει ο λογαριασμός της πιστωτικής κάρτας.

Αποδιοργάνωση: Μπορεί να ξοδέψετε πολύ χρόνο, χρήματα και έρευνα για προϊόντα που θα σας βοηθήσουν να είστε πιο οργανωμένοι, αλλά στη συνέχεια δεν τα χρησιμοποιείτε. Μπορεί να ντρέπεστε να έχετε καλεσμένους να επισκεφθούν το σπίτι σας επειδή είναι τόσο ακατάστατο και αποδιοργανωμένο.

Αναποφασιστικότητα: Τα παντοπωλεία σας κατακλύζουν και μπορεί να δυσκολεύεστε να πάρετε αποφάσεις για το τι να αγοράσετε. Συχνά ξεχνάτε ένα βασικό συστατικό για ένα γεύμα, παρόλο που κάνετε περισσότερο χρόνο στο κατάστημα από ό,τι οι περισσότεροι άνθρωποι.

Η χαλάρωση είναι συχνά δύσκολη για τα άτομα με ΔΕΠΥ. Μικρά πράγματα μπορεί να σας ωθήσουν στην υπερβολή και μπορεί να γίνετε συναισθηματικοί.

Πολλές γυναίκες ανακουφίζονται όταν μαθαίνουν ότι οι συμπεριφορές με τις οποίες παλεύουν από τότε που θυμούνται τον εαυτό τους οφείλονται στη ΔΕΠΥ.

Συνυπάρχουσες καταστάσεις

Αν έχετε συμπτώματα που επηρεάζουν τη ζωή σας, είναι φυσιολογικό να αναρωτιέστε αν μπορεί να έχετε ΔΕΠΥ ή κάποια άλλη πάθηση, όπως το άγχος. Άλλες παθήσεις μπορεί επίσης να υπάρχουν μαζί με τη ΔΕΠΥ. Όταν έχετε περισσότερες από μία παθήσεις, ονομάζονται συνυπάρχουσες ή συνυπάρχουσες καταστάσεις. Ακολουθούν ορισμένες παθήσεις που συχνά έχουν οι γυναίκες εκτός από τη ΔΕΠΥ:1

  • Διαταραχές χρήσης ουσιών, όπως εθισμός στο αλκοόλ ή στα ναρκωτικά
  • Διαταραχές άγχους, όπως διαταραχή κοινωνικού άγχους (SAD) ή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)
  • Διαταραχές ύπνου
  • Διαταραχές πρόσληψης τροφής, όπως ανορεξία ή βουλιμία
  • Διαταραχές της διάθεσης, όπως κατάθλιψη ή διπολική διαταραχή

Είναι καλό να γνωρίζετε αυτές τις συνυπάρχουσες καταστάσεις, επειδή μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα που μοιάζουν με τη ΔΕΠΥ. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να κάνει τη διάγνωση της ΔΕΠΥ πιο περίπλοκη. Ωστόσο, ένας έμπειρος κλινικός ιατρός θα έχει επίγνωση αυτής της πρόκλησης.

Θεραπεία για τη ΔΕΠΥ στις γυναίκες

Η αποτελεσματική θεραπεία για τη ΔΕΠΥ στις γυναίκες περιλαμβάνει συχνά διάφορες προσεγγίσεις. Οι συνιστώμενες θεραπείες εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της φύσης, της σοβαρότητας και του αντίκτυπου των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ.
Οι θεραπείες της ΔΕΠΥ μπορεί να περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, θεραπεία, αλλαγές στον τρόπο ζωής και προσαρμογές στο σχολείο, την εργασία και το σπίτι.

Είναι σημαντικό να ξεκινήσετε με μια ακριβή διάγνωση για να βρείτε την κατάλληλη θεραπεία. Η ΔΕΠΥ συχνά διαφεύγει και στην ενήλικη ζωή, οπότε η λήψη μιας διάγνωσης μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς την κατανόηση πραγμάτων για τον εαυτό σας που μπορεί προηγουμένως να τα είχατε αποδώσει σε άλλες αιτίες.

Μόλις μάθετε ότι έχετε ΔΕΠΥ, μπορείτε να νιώσετε πιο δυνατοί να λάβετε μέτρα για να λάβετε βοήθεια και να κάνετε αλλαγές στη ζωή σας που θα σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε καλύτερα τα συμπτώματα της πάθησης. Μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να εκτιμήσετε καλύτερα ορισμένα από τα δυνατά σας σημεία, όπως τα υψηλά επίπεδα ενέργειας και η δημιουργικότητα, τα οποία μπορείτε να αξιοποιήσετε όταν αντιμετωπίζετε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζετε.

Πηγές:

  1. Quinn PO, Madhoo M. A review of attention-deficit/hyperactivity disorder in women and girls: Uncovering this hidden diagnosis. Prim Care Companion CNS Disord. 2014;16(3). doi:10.4088/PCC.13r01596
  2. Skogli EW, Teicher MH, Andersen PN, Hovik KT, Øie M. ADHD in girls and boys – Gender differences in co-existing symptoms and executive function measures. BMC Psychiatry. 2013;13(1):298. doi:10.1186/1471-244X-13-298
  3. Centers for Disease Control and Prevention. Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD). Reviewed November 16, 2020.
  4. Rucklidge JJ. Gender differences in attention-deficit/hyperactivity disorder. Psychiatr Clin North Am. 2010;33(2):357-73. doi:10.1016/j.psc.2010.01.006

Λάβετε καθημερινά τα άρθρα μας στο e-mail σας

Σχετικά θέματα

Είστε διαρκώς κουρασμένοι; Οι δύο «αθώες» συνήθειες που ρουφούν την ενέργειά σας
Δεσμοί προσκόλλησης και η διαμόρφωση της προσωπικότητας
Αντικαταθλιπτικά: Το μεγάλο άλμα της κατανάλωσης
Χάρβαρντ: Πασίγνωστο φάρμακο για το αδυνάτισμα ενδέχεται να προκαλεί τύφλωση

Πρόσφατα Άρθρα

Εναλλακτική Δράση