Γιατί τα παλιά όνειρα μπορούν να προκαλέσουν ψευδείς αναμνήσεις, σύμφωνα με τους ειδικούς

Η ανθρώπινη μνήμη είναι αρκετά επιρρεπής σε λάθη και τα όνειρα φαίνεται να έχουν κι αυτά έναν ρόλο εδώ.

Γιατί τα παλιά όνειρα μπορούν να προκαλέσουν ψευδείς αναμνήσεις, σύμφωνα με τους ειδικούς

Είχατε ποτέ μια ανάμνηση τόσο ζωντανή που ορκίζεστε ότι συνέβη, αλλά κανείς δεν μπορεί να την επιβεβαιώσει; Μερικές φορές, τα όρια μεταξύ της πραγματικότητας που είστε ξύπνιοι και των εμπειριών που ονειρεύεστε μπορεί να συγχέονται. Μπορούν λοιπόν τα όνειρα να προκαλέσουν ψευδείς αναμνήσεις;

Η σύντομη απάντηση είναι ναι. Για αρχή, η ανθρώπινη μνήμη είναι αρκετά επιρρεπής σε λάθη, λέει η Dr. Nancy Irwin, PsyD, κλινική ψυχολόγος. Ο εγκέφαλος μπορεί να διαστρεβλώσει ή να δημιουργήσει αναμνήσεις λόγω των φυσικών μας προκαταλήψεων και λόγω εξωτερικών επιρροών όπως η υποβολή, λέει η πιστοποιημένη αναλυτής ονείρων Lauri Loewenberg. Για παράδειγμα, θα θυμάστε ότι γίνατε μάρτυρας ενός τροχαίου ατυχήματος, αλλά μπορεί να μη θυμάστε ότι ένα από τα αυτοκίνητα ήταν μπλε, εκτός αν κάποιος το αναφέρει – και ακόμη και τότε, μπορεί να είναι λανθασμένο. Κι άλλα παρόμοια μπερδέματα μπορεί να συμβούν ενώ κοιμάστε.

Αν και μπορεί να μην μάθετε ποτέ αν η ζωντανή ανάμνηση του καταπληκτικού γεύματος που φάγατε την περασμένη εβδομάδα συνέβη πραγματικά ή όχι, δείτε γιατί και πώς τα όνειρά σας μπορούν να δημιουργήσουν ψευδείς αναμνήσεις, σύμφωνα με τους ειδικούς των ονείρων.

Γιατί τα όνειρα προκαλούν ψευδείς αναμνήσεις;

Οι ψευδείς αναμνήσεις μπορεί να είναι ένας τρόπος για να αντιμετωπίσουμε ανεπίλυτα τραύματα, σύμφωνα με την Irwin. Δεν μας αρέσει να μην ξέρουμε πράγματα. Τη νύχτα, το μυαλό μπορεί να ψάχνει για στοιχεία και απαντήσεις και είναι σίγουρα πιθανό ο εγκέφαλος να συμπληρώσει τα κενά ή να κωδικοποιήσει μια ανάμνηση που θα μπορούσε να εξηγήσει τα πράγματα. Αυτό μπορεί να πάρει τη μορφή της κάπως διαστρεβλωμένης ανάμνησης του τραύματος καθώς ο εγκέφαλος προσπαθεί να το επεξεργαστεί, σύμφωνα με αυτή την έρευνα του 2015 στο περιοδικό Frontiers in Psychology.

Άλλες φορές, ο εγκέφαλός μας μπορεί να δημιουργήσει μια ημι-ψεύτικη μνήμη διαστρεβλώνοντας τις πραγματικές αναμνήσεις του τραύματος για να μας προστατεύσει από τον συναισθηματικό πόνο, κάτι που μπορεί να συμβεί είτε είμαστε ξύπνιοι είτε ονειρευόμαστε. Το υποσυνείδητο μπορεί να αλλάξει ή να ξαναγράψει το τραύμα για να απευαισθητοποιήσει τη μνήμη, ώστε να μπορούμε να ζήσουμε πιο ήρεμα. Η έρευνα δείχνει ότι αυτό μπορεί να συμβεί σε κυτταρικό επίπεδο: Οι νευρώνες μας μπορούν να αναπρογραμματίσουν τις μνήμες που προκαλούν φόβο ώστε να νιώθουμε πιο ασφαλείς, σύμφωνα με μια μελέτη του 2018 στο περιοδικό Science.

Και μερικές φορές είναι εντελώς τυχαίο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί. Ένας από τους σκοπούς των ονείρων είναι να παγιώσουμε τις εμπειρίες στη μακροπρόθεσμη μνήμη. Πράγματα που συνέβησαν την προηγούμενη μέρα μπορούν να επηρεάσουν τα όνειρά μας και να τα κάνουν να μοιάζουν ακόμα πιο αληθινά. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πολλές ψευδείς αναμνήσεις είναι αρκετά καθημερινές, όπως μια συζήτηση με ένα αγαπημένο μας πρόσωπο με το οποίο μπορεί να έχουμε μιλήσει πραγματικά την προηγούμενη μέρα, σε αντίθεση με το να δούμε έναν τρικέφαλο σκύλο στο δρόμο μας, για παράδειγμα.

Ο εγκέφαλός μας επηρεάζεται εύκολα, οπότε εξωτερικές επιρροές, όπως η οπτική γωνία ενός φίλου μας για μια κατάσταση ή η παρακολούθηση των ειδήσεων, μπορούν επίσης να παραμορφώσουν τη μνήμη μας. Ίσως ακούσατε ένα κωμικό podcast καθώς αποκοιμιόσασταν και τώρα έχετε μια ανάμνηση (ή μήπως όχι;) ότι πήγατε σε μια παράσταση stand-up. Αν και υπάρχουν ακόμη πολλά να μάθουμε για τους εγκεφάλους όταν ονειρεύονται, η έρευνα δείχνει ότι οι υποβλητικές δυνάμεις -στην προκειμένη περίπτωση, αυτό το podcast – μπορούν να μας ωθήσουν να θυμηθούμε πράγματα που δεν συνέβησαν στην πραγματικότητα.

Οι ψευδείς αναμνήσεις μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα της μείωσης των γνωστικών ικανοτήτων λόγω ηλικίας, καταστάσεων όπως η κατάθλιψη ή η χρήση ουσιών, σύμφωνα με τους ειδικούς. Οι συχνές ψευδείς αναμνήσεις μπορεί να είναι σύμπτωμα της οριακής διαταραχής της προσωπικότητας  και χρειάζεται να επικοινωνήσετε με έναν ψυχίατρο αν παρατηρήσετε ότι αυτό συμβαίνει τακτικά.

Πώς να καταλάβουμε τη διαφορά

Δυστυχώς, μερικές φορές δεν θα καταλάβετε ποτέ τη διαφορά μεταξύ πραγματικών και ψευδών αναμνήσεων, σύμφωνα με την Irwin. Αν δεν έχετε μάρτυρα ή κάποιον που να επιβεβαιώνει τη μνήμη, μπορεί να παραμείνει ένα ερωτηματικό.

Το αίσθημα του déjà vu θα μπορούσε να σας υποδείξει αν η ανάμνησή σας ήταν στην πραγματικότητα όνειρο ή όχι, λέει η Loewenberg. Αν και οι μηχανισμοί πίσω από το déjà vu δεν είναι απόλυτα κατανοητοί, αν έχετε την αίσθηση ότι έχετε ήδη βιώσει μια στιγμή στο παρελθόν, μπορεί να είναι επειδή κάτι παρόμοιο συνέβη στα όνειρά σας, σημειώνει. «Δεν θα αποκαλούσα ακριβώς αυτές τις αναμνήσεις ψευδείς, επειδή είναι κάτι που έχετε βιώσει. Αλλά μπορεί να είναι μια ανάμνηση από τον εσωτερικό σας κόσμο αντί για τον εξωτερικό σας κόσμο», λέει η ίδια.

Μπορείτε να αρχίσετε να αναλύετε τη διαφορά μεταξύ αυτού που ονειρευτήκατε σε σχέση με αυτό που συνέβη όσο ήσασταν ξύπνιοι κρατώντας ένα ημερολόγιο ονείρων, σύμφωνα με τη Loewenberg. Καταγράψτε τα όνειρά σας με όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες μόλις ξυπνήσετε για να σας βοηθήσει να παρακολουθείτε τι συνέβη στη χώρα των ονείρων.

Πηγή:

www.bustle.com/wellness/can-dreams-cause-false-memories

Book For Thought | S1E14

Αξίζει να διαβάσετε

ΕΚΔΟΣΕΙΣ κλειδαριθμοσ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ Η Τέχνη της ζωης
ΕΚΔΟΣΕΙΣ πεδιο

Λάβετε καθημερινά τα άρθρα μας στο e-mail σας

Σχετικά θέματα

Πρόσφατα Άρθρα

Έχω κάνει ήδη LIKE. Μην μου το ξαναδείξετε