Δεν υπάρχει μονοπάτι προς την αλήθεια, που πρέπει να έρθει σ’ εσάς. Η αλήθεια μπορεί να έρθει σ’ εσάς μόνο όταν ο νους και η καρδιά σας έχουν απλότητα, καθαρότητα και υπάρχει αγάπη στην καρδιά σας· όχι αν η καρδιά σας είναι γεμάτη με τα πράγματα του νου. Όταν υπάρχει αγάπη στην καρδιά σας, δεν μιλάτε για οργάνωση που θα φέρει αδελφοσύνη· δεν μιλάτε για πίστη, δεν μιλάτε για διαίρεση ή για τις δυνάμεις που προκαλούν διαίρεση, δεν χρειάζεται να αναζητήσετε την εναρμόνιση. Τότε είστε απλώς ένας άνθρωπος χωρίς ετικέτα, χωρίς χώρα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να απογυμνωθείτε απ’ όλα αυτά και να επιτρέψετε στην αλήθεια να πάρει υπόσταση· και μπορεί να πάρει υπόσταση μόνο όταν ο νους είναι άδειος, όταν ο νους παύει να δημιουργεί. Τότε θα έρθει χωρίς να την προσκαλέσετε. Τότε θα έρθει με την ταχύτητα του ανέμου και εν αγνοία σας. Έρχεται κρυφά, όχι όταν παρακολουθείτε, λαχταρώντας. Έρχεται ξαφνικά σαν το φως του ήλιου, αγνή σαν τη νύχτα· αλλά για να τη δεχτείτε, η καρδιά σας πρέπει να είναι γεμάτη και ο νους άδειος. Τώρα έχετε τον νου σας γεμάτο και την καρδιά άδεια.
Η αλήθεια είναι μια κατάσταση ύπαρξης
Δεν υπάρχει, λοιπόν, μονοπάτι προς την αλήθεια, και δεν υπάρχουν δύο αλήθειες. Η αλήθεια δεν ανήκει ούτε στο παρελθόν ούτε στο παρόν, είναι άχρονη· και ο άνθρωπος που παραθέτει την αλήθεια του Βούδα, του Σανκάρα, του Χριστού, ή που απλώς επαναλαμβάνει ό,τι λέω, δεν θα βρει την αλήθεια, γιατί η επανάληψη δεν είναι αλήθεια. Η επανάληψη είναι ένα ψέμα. Η αλήθεια είναι μια κατάσταση ύπαρξης που προκύπτει όταν ο νους —που θέλει να διαιρεί, να αποκλείει, που σκέφτεται μόνο με γνώμονα τα αποτελέσματα, την επίτευξη— παύει. Μόνο τότε θα υπάρξει αλήθεια. Ο νους που καταβάλλει προσπάθεια, που πειθαρχεί για να πετύχει κάποιο σκοπό, δεν μπορεί να γνωρίσει την αλήθεια, διότι ο σκοπός είναι η δική του προβολή, και η επιδίωξη αυτής της προβολής, όσο ευγενής και αν είναι, είναι μια μορφή λατρείας του εαυτού. Ένα τέτοιο ον λατρεύει τον εαυτό του, κι επομένως δεν μπορεί να γνωρίσει την αλήθεια. Η αλήθεια μάς γίνεται γνωστή μόνο όταν κατανοήσουμε ολόκληρη τη διαδικασία του νου, δηλαδή όταν δεν υπάρχει διαπάλη.
Advertisment
Η αλήθεια δεν βρίσκεται κάπου
Η αλήθεια είναι ένα γεγονός, και το γεγονός μπορεί να κατανοηθεί μόνο όταν τα διάφορα πράγματα που έχουν τοποθετηθεί ανάμεσα στον νου και στο γεγονός αφαιρεθούν. Το γεγονός είναι η σχέση σας με τα αποκτήματα, με τη σύζυγό σας, με τους ανθρώπους, με τη φύση, με τις ιδέες· και όσο δεν κατανοείτε το γεγονός της σχέσης, η αναζήτηση του Θεού απλώς αυξάνει τη σύγχυση, διότι είναι υποκατάστατο, μια διαφυγή, άρα στερείται νοήματος. Όσο εξουσιάζετε τη σύζυγό σας ή σας εξουσιάζει εκείνη, όσο κατέχετε και σας κατέχουν, δεν μπορείτε να γνωρίσετε την αγάπη· όσο καταπιέζετε, υποκαθιστάτε, όσο είστε φιλόδοξοι, δεν μπορείτε να γνωρίσετε την αλήθεια.
Μόνο εκείνος που δεν επιδιώκει, που δεν πασχίζει, που δεν προσπαθεί να πετύχει ένα αποτέλεσμα θα γνωρίσει την αλήθεια… Η αλήθεια δεν είναι συνεχής, δεν βρίσκεται κάπου, μπορεί να ιδωθεί μόνο στιγμή τη στιγμή. Η αλήθεια είναι πάντοτε νέα, επομένως άχρονη. Αυτό που ήταν αλήθεια χθες δεν είναι αλήθεια σήμερα, αυτό που είναι αλήθεια σήμερα δεν θα είναι αλήθεια αύριο. Η αλήθεια δεν έχει συνέχεια. Είναι ο νους που επιθυμεί να κάνει συνεχή την εμπειρία που αποκαλεί αλήθεια, κι ένας τέτοιος νους δεν θα γνωρίσει την αλήθεια. Η αλήθεια είναι πάντοτε νέα· είναι να βλέπετε το ίδιο χαμόγελο, και να το βλέπετε εκ νέου, να βλέπετε το ίδιο πρόσωπο, και να το βλέπε τε εκ νέου, να βλέπετε τους φοίνικες που λικνίζονται εκ νέου, να συναντάτε τη ζωή εκ νέου.
Δεν υπάρχει οδηγός για την αλήθεια
Μπορείτε να βρείτε τον Θεό αναζητώντας τον; Μπορείτε να αναζητήσετε το απρόσιτο στη γνώση; Για να βρείτε, πρέπει να γνωρίζετε τι αναζητάτε. Αν αναζητάτε για να βρείτε, αυτό που θα βρείτε θα είναι μια αυτοπροβολή· θα είναι αυτό που επιθυμείτε, και η δημιουργία της επιθυμίας δεν είναι αλήθεια. Το να αναζητάτε την αλήθεια σημαίνει να την αρνείστε. Η αλήθεια δεν βρίσκεται κάπου· δεν υπάρχει ούτε μονοπάτι ούτε οδηγός που σε φέρνει σε αυτή, και η λέξη δεν είναι αλήθεια. Άραγε η αλήθεια βρίσκεται σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον, σε ένα ιδιαίτερο κλίμα, ανάμεσα σε ορισμένους ανθρώπους; Βρίσκεται εδώ και όχι εκεί; Είναι αυτός ο οδηγός της αλήθειας, και όχι ο άλλος; Υπάρχει οδηγός; Όταν αναζητάμε την αλήθεια, αυτό που βρίσκουμε προκύπτει μόνο από άγνοια, διότι η ίδια η αναζήτηση γεννιέται από άγνοια. Δεν μπορείτε να αναζητήσετε την πραγματικότητα· πρέπει εσείς να σταματήσετε για να υπάρξει η πραγματικότητα.
Την αλήθεια τη βρίσκουμε στιγμή τη στιγμή
Η αλήθεια δεν συσσωρεύεται. Ό,τι συσσωρεύεται φθείρεται· σβήνει. Η αλήθεια δεν γίνεται να σβήσει ποτέ, διότι βρίσκεται μόνο στιγμή τη στιγμή σε κάθε σκέψη, σε κάθε σχέση, σε κάθε λέξη, σε κάθε χειρονομία, σε ένα χαμόγελο, στα δάκρυα. Και αν εσείς κι εγώ μπορούμε να το βρούμε αυτό και να το βιώσουμε —η ίδια η βίωση είναι η εύρεσή του—, τότε δεν θα γίνουμε προπαγανδιστές· θα γίνουμε δημιουργικοί άνθρωποι — όχι τέλειοι άνθρωποι, αλλά δημιουργικοί άνθρωποι, που είναι κάτι πολύ διαφορετικό.
Advertisment
Ο πραγματικός επαναστάτης
Η αλήθεια δεν είναι για τους ευυπόληπτους, ούτε για όσους επιθυμούν την αυτοδιεύρυνση, την αυτοπραγμάτωση. Η αλήθεια δεν είναι για όσους αποζητούν ασφάλεια, μονιμότητα, διό τι η μονιμότητα που αποζητούν είναι απλώς το αντίθετο της παροδικότητας. Πιασμένοι στο δίχτυ του χρόνου, αναζητούν αυτό που είναι μόνιμο, αλλά το μόνιμο που αναζητούν δεν είναι το πραγματικό, επειδή αυτό που αναζητούν είναι προϊόν της σκέψης τους. Επομένως, για να ανακαλύψει κάποιος την πραγματικότητα πρέπει να πάψει να αναζητάει — που δεν σημαίνει ότι πρέπει να είναι ικανοποιημένος με αυτό που είναι. Αντίθετα, κάποιος που είναι αποφασισμένος να ανακαλύψει την αλήθεια πρέπει εσωτερικά να είναι ένας ακραίος επαναστάτης. Δεν μπορεί να ανήκει σε καμία τάξη, σε κανένα έθνος, σε καμία ομάδα ή ιδεολογία, σε καμία οργανωμένη θρησκεία, διότι η αλήθεια δεν βρίσκεται στον ναό ή στην εκκλησία, η αλήθεια δεν βρίσκεται σε όσα δημιουργεί χέρι ή νους ανθρώπου. Η αλήθεια παίρνει υπόσταση όταν όσα δημιουργεί ο νους και το χέρι του ανθρώπου παραμερίζονται, κι αυτό δεν είναι ζήτημα χρόνου. Η αλήθεια έρχεται σ’ εκείνον που είναι ελεύθερος από τον χρόνο, που δεν χρησιμοποιεί τον χρόνο ως μέσο διεύρυνσης του εαυτού. Ο χρόνος σημαίνει μνήμη του χθες, μνήμη της οικογένειάς σας, της φυλής σας, του ιδιαίτερου χαρακτήρα σας, της συσσώρευσης της εμπειρίας σας, που φτιάχνει το «εγώ» και το «δικό μου».
Δείτε την αλήθεια στο ψευδές
Ίσως επιφανειακά συμφωνείτε όταν ακούτε να λένε ότι ο εθνικισμός, με όλη την έμφαση στο συναίσθημα και την ιδιοτέλειά του, οδηγεί στην εκμετάλλευση και στη σύγκρουση ανθρώπου με άνθρωπο· αλλά το να απελευθερώσετε πραγματικά τον νου σας από την ποταπότητα του εθνικισμού είναι άλλο ζήτημα. Η ελευθερία όχι μόνο από τον εθνικισμό, αλλά και απ’ όλα τα συμπεράσματα των οργανωμένων θρησκειών και πολιτικών συστημάτων, είναι αναγκαία προκειμένου ο νους να είναι νέος, φρέσκος, αθώος, δηλαδή σε μια κατάσταση επανάστασης· και μόνο ένας τέτοιος νους μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο κόσμο, όχι οι πολιτικοί, που είναι νεκροί, ούτε οι κληρικοί, που είναι εγκλωβισμένοι στα θρησκευτικά συστήματά τους.
Ακούσατε, λοιπόν, ευτυχώς ή δυστυχώς, κάτι που είναι αλήθεια· και αν απλώς το ακούσατε και δεν σας έχει συγκλονίσει, ώστε ο νους σας να αρχίσει να ελευθερώνεται απ’ όσα τον κάνουν στενό και στρεβλό, τότε η αλήθεια που ακούσατε θα γίνει δηλητήριο. Σίγουρα η αλήθεια, αν ακουστεί και δεν ενεργήσει στον νου, γίνεται δηλητήριο, όπως η κακοφορμισμένη πληγή. Αλλά το να ανακαλύψετε μόνοι τι είναι αλήθεια και τι όχι, και να δείτε την αλήθεια στο ψευδές, σημαίνει να αφήσετε αυτή την αλήθεια να ενεργήσει και να φέρει τη δική της δράση.
Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο Το βιβλίο της ζωής του J. Krishnamurti, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα στο dioptra.gr και σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία.
