Με τον τρόπο των Δανών | Η οικογενειακή ευτυχία αρχίζει συχνά από ένα καλάθι με άπλυτα και ένα κλειστό κινητό

Το Με τον τρόπο των Δανών κατάφερε κάτι που δεν περίμενα: με έκανε να κοιτάξω το καλάθι με τα άπλυτα σαν εκπαιδευτικό υλικό. Όχι

Το Με τον τρόπο των Δανών κατάφερε κάτι που δεν περίμενα: με έκανε να κοιτάξω το καλάθι με τα άπλυτα σαν εκπαιδευτικό υλικό. Όχι για πολλή ώρα, ας μη γίνουμε υπερβολικοί. Αλλά αρκετά ώστε να καταλάβω τη βασική ιδέα της Jessica Joelle Alexander: η οικογενειακή ζωή δεν χτίζεται κυρίως στις μεγάλες εξόδους και στις τέλειες γιορτές. Χτίζεται το πρωί που όλοι αργούν, στο μαγείρεμα της Τρίτης και στο βράδυ που ένα παιδί θυμάται ότι διψά ακριβώς τη στιγμή που σβήνει το φως.

Η Alexander, Αμερικανίδα παντρεμένη με Δανό, περιγράφει πώς οι συμβουλές της δανέζικης οικογένειας και των φίλων της αποδείχθηκαν πιο χρήσιμες από πολλά βιβλία γονεϊκότητας. Στο προηγούμενο έργο της παρουσίασε το μοντέλο PARENT: Παιχνίδι, Αυθεντικότητα, Αναπλαισίωση, Ενσυναίσθηση, Όχι τελεσίγραφα, Συντροφικότητα και hygge. Εδώ, με τη συνεργασία της Δανής οικογενειακής θεραπεύτριας Camilla Semlov Andersson, κατεβάζει τη θεωρία από το ράφι και τη βάζει να στρώσει τραπέζι, να ψωνίσει, να περιορίσει τις οθόνες και να διαχειριστεί την ώρα του ύπνου.

Advertisment

Αυτό είναι το δυνατό σημείο του βιβλίου. Δεν μιλά για την ευτυχία σαν μόνιμη καλή διάθεση ούτε προτείνει να μετακομίσουμε όλοι στην Κοπεγχάγη και να αγοράσουμε κεριά. Τη συνδέει με τον τρόπο που λειτουργεί η οικογένεια ως ομάδα. Τα παιδιά συμμετέχουν στις δουλειές επειδή ανήκουν στο σπίτι και η συνεισφορά τους έχει αξία. Δεν χρειάζεται να διπλώσουν την πετσέτα σαν υπάλληλοι ξενοδοχείου πέντε αστέρων. Χρειάζεται να νιώσουν ότι δεν είναι πελάτες ενός οικογενειακού all inclusive.

Η οπτική αυτή αλλάζει και τον ρόλο του γονιού. Αντί να τελειώσει γρήγορα μόνος του μια δουλειά, καλείται να αντέξει τη βραδύτητα, την ακαταστασία και το πιθανό αβγό στο πάτωμα. Η συγγραφέας διηγείται πώς κάποτε έδιωξε την κόρη της από την κουζίνα για να φτιάξει μια εντυπωσιακή τούρτα γενεθλίων. Τελικά η τούρτα απέτυχε και αγοράστηκε άλλη. Την επόμενη χρονιά χρησιμοποίησαν ένα απλό έτοιμο μείγμα, το έφτιαξαν μαζί και διασκέδασαν. Είναι μια μικρή ιστορία, αλλά συνοψίζει όλο το βιβλίο: η σχέση αξίζει περισσότερο από την παρουσίαση.

Το PARENT εμφανίζεται σε κάθε δραστηριότητα. Το παιχνίδι μετατρέπει μια αγγαρεία σε χώρο μάθησης. Η αυθεντικότητα επιτρέπει στον γονιό να πει ότι κουράστηκε ή έκανε λάθος, χωρίς να φορτώνει το παιδί με τον ρόλο του παρηγορητή. Η αναπλαισίωση αποφεύγει τις μόνιμες ταμπέλες: ένα παιδί δεν είναι «τεμπέλικο» ή «δύσκολο» επειδή αντιστάθηκε σήμερα. Η ενσυναίσθηση αναζητά την ανάγκη πίσω από τη συμπεριφορά. Και η αποφυγή τελεσιγράφων δεν σημαίνει απουσία ορίων· σημαίνει όρια που εξηγούνται και εφαρμόζονται χωρίς φόβο και ταπείνωση.

Advertisment

Το hygge, βέβαια, είναι ο διάσημος πρωταγωνιστής. Στο βιβλίο δεν περιορίζεται σε κουβέρτες, κανέλα και φωτογενή φωτισμό. Είναι ο ψυχολογικός χώρος όπου η οικογένεια σταματά προσωρινά τα παράπονα, κλείνει τις οθόνες, μοιράζεται φαγητό και ιστορίες και θυμάται ότι αποτελεί ένα «εμείς». Ο όρκος του hygge στο παράρτημα ζητά να αφήσουμε τα δράματα στην πόρτα, να μη μονοπωλεί ένας άνθρωπος τη δουλειά και να μην ανοίγουμε εκείνη ακριβώς τη στιγμή τη συζήτηση που εγγυάται οικογενειακό εμφύλιο. Η πολιτική μπορεί να περιμένει μέχρι το γλυκό.

Η ενότητα για τις οθόνες αποφεύγει τον εύκολο πανικό. Το βιβλίο προτείνει σαφή όρια, κοινές συμφωνίες και αρκετές εναλλακτικές που δεν μοιάζουν με τιμωρία. Η φύση, το ελεύθερο παιχνίδι, οι χειροτεχνίες, τα επιτραπέζια και η συμμετοχή στην καθημερινότητα δεν παρουσιάζονται ως αγώνας εναντίον της τεχνολογίας, αλλά ως ζωή αρκετά γεμάτη ώστε η οθόνη να μη γίνει η μοναδική πηγή διέγερσης. Χρήσιμο, ειδικά όταν ο ενήλικας ζητά από το παιδί να αφήσει το κινητό ενώ το δικό του φωτίζει το πρόσωπό του σαν μικρός προσωπικός φάρος.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια πλευρά που θέλει μέτρο. Η Δανία δεν είναι ουτοπία και η οικογενειακή ευτυχία δεν εξηγείται μόνο από ένα μοντέλο ανατροφής. Κοινωνική προστασία, ωράρια εργασίας, οικονομική ασφάλεια και δημόσιες υποδομές επηρεάζουν αποφασιστικά το πόσο χρόνο και ψυχικό χώρο διαθέτει ένας γονιός. Η ίδια η Alexander το αναγνωρίζει, αλλά ο ενθουσιασμός της μερικές φορές κάνει τις δανέζικες πρακτικές να φαίνονται πιο εύκολα μεταφέρσιμες απ’ όσο είναι. Ένας εξαντλημένος γονιός δεν χρειάζεται άλλη μία λίστα για να αποτύχει καλύτερα.

Ευτυχώς, το βιβλίο λειτουργεί καλύτερα όταν το διαβάζεις επιλεκτικά. Δεν χρειάζεται να υιοθετήσεις κάθε τελετουργία, να ψήσεις δανέζικα ψωμάκια ή να οργανώσεις γωνιά hygge στο σαλόνι. Αρκεί να δοκιμάσεις μία αλλαγή: να συμπεριλάβεις το παιδί σε μια δουλειά, να επαινέσεις την προσπάθεια αντί για την «εξυπνάδα», να αφήσεις δέκα λεπτά αδόμητου παιχνιδιού ή να κάνεις το βραδινό τραπέζι ζώνη χωρίς κινητά. Η δύναμη του βιβλίου βρίσκεται ακριβώς στη μικρή κλίμακα των προτάσεών του.

Έκλεισα το Με τον τρόπο των Δανών με την αίσθηση ότι η καλή οικογενειακή ζωή δεν χρειάζεται περισσότερη παραγωγή. Χρειάζεται λιγότερη σκηνοθεσία και περισσότερη συμμετοχή. Τα παιδιά δεν θυμούνται αν το σπίτι ήταν πάντα τακτοποιημένο· θυμούνται αν είχαν θέση μέσα του. Δεν χρειάζονται τέλειους γονείς, αλλά ενήλικες που επιστρέφουν στη σχέση, ζητούν συγγνώμη, παίζουν και αφήνουν λίγο χώρο για αλεύρι στον πάγκο. Αν η ευτυχία έχει πράγματι μια δανέζικη προφορά, ακούγεται μάλλον σαν ανθρώπους που κάνουν κάτι συνηθισμένο μαζί και είναι αρκετά παρόντες ώστε να το προσέξουν.

Λάβετε καθημερινά τα άρθρα μας στο e-mail σας

Σχετικά θέματα

Συνταγή: Ζεστό και θρεπτικό τσάι με κουρκουμά, τζίντζερ και εσπεριδοειδή
7 πεντανόστιμες και υγιεινές συνταγές για brownies
Συνταγή: Πεντανόστιμο vegan brownie χωρίς ζάχαρη με μόνο 3 υλικά
3 συνταγές για να φτιάξετε υπέροχα σπιτικά pancakes

Πρόσφατα Άρθρα

Εναλλακτική Δράση