,

“Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής”: Η αντίδραση των 3 σταδίων απέναντι στο στρες

Ο Ούγγρος επιστήμονας και ερευνητής Hans Seyle όρισε το ΣΓΠ ως την τυπική αντίδραση του οργανισμού στο στρες.

Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής: Η αντίδραση των 3 σταδίων απέναντι στο στρες

Το Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής (ΣΓΠ) είναι μια αντίδραση τριών σταδίων στο στρες. Ο εντοπισμός των εκλυτικών παραγόντων και η διαχείριση του στρες μπορεί να σας βοηθήσει να ελέγξετε το ΣΓΠ και να προλάβετε σοβαρές καταστάσεις υγείας.

Όλοι έχουμε τον δικό μας ορισμό του στρες, με τα δικά μας μοναδικά εναύσματα. Αλλά αυτό που μοιραζόμαστε όλοι είναι μια παρόμοια αντίδραση στο στρες, σύμφωνα με τη θεωρία του συνδρόμου γενικής προσαρμογής ή ΣΓΠ.

Advertisment

Το ΣΓΠ είναι μια διαδικασία τριών σταδίων των φυσιολογικών αλλαγών που περνάει το σώμα μας όταν αντιμετωπίζουμε έναν στρεσογόνο παράγοντα. Αν ο στρεσογόνος παράγοντας περάσει, το σώμα ανακάμπτει και επιστρέφει σε μια ισορροπημένη κατάσταση. Αν όμως το στρες συνεχιστεί, μπορεί να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία σας και να επηρεάσει τη συνολική σας ευεξία.

Ο εντοπισμός των εκλυτικών παραγόντων του στρες είναι το πρώτο βήμα για τη διαχείριση του ΣΓΠ. Και ενώ δεν μπορείτε να αποφύγετε ή να εξαλείψετε όλους τους εκλυτικούς παράγοντες, μπορείτε να μάθετε να τους αντιμετωπίζετε με ορισμένες δοκιμασμένες τεχνικές διαχείρισης του στρες.

Τι είναι το Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής;

Ο Ούγγρος επιστήμονας και ερευνητής Hans Seyle όρισε το Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής (ΣΓΠ) ως την τυπική αντίδραση του οργανισμού στο στρες.

Advertisment

Αφού πραγματοποίησε πειράματα σε αρουραίους, ο Seyle ανακάλυψε ότι όλοι τους είχαν παρόμοια αντίδραση σε διάφορους στρεσογόνους παράγοντες. Σε ένα άρθρο του 1946 στο The Journal of Clinical Endocrinology, περιέγραψε τη θεωρία του ότι το ΣΓΠ είναι ο τρόπος αντίδρασης του οργανισμού σε μια αντιληπτή απειλή ως ένας τρόπος επιβίωσης.

Ο Seyle κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το στρες εκδηλώνεται συνήθως ως μια σειρά φυσιολογικών αλλαγών που επηρεάζουν ολόκληρο το σώμα. Οι αλλαγές αυτές συμβαίνουν σε τρία στάδια:

  • στάδιο αντίδρασης συναγερμού
  • στάδιο αντίστασης
  • στάδιο εξάντλησης

Ποια είναι τα 3 στάδια του Συνδρόμου Γενικής Προσαρμογής;

Ο Seyle προσδιόρισε τρία διακριτά στάδια του ΣΓΠ που εμφανίζονται όταν αντιμετωπίζετε έναν στρεσογόνο παράγοντα ή ένα στρεσογόνο γεγονός.

1. Στάδιο αντίδρασης συναγερμού

Το στάδιο της αντίδρασης συναγερμού είναι το αρχικό στάδιο που συμβαίνει λίγο μετά την έκθεση σε έναν στρεσογόνο παράγοντα.

Κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου, το σώμα σας μπαίνει σε κατάσταση “μάχης, φυγής ή κατάψυξης” σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει ή να διαφύγει από την απειλή. Κάθε στρεσογόνος παράγοντας, είτε είναι πραγματικός είτε φανταστικός, ειδοποιεί τον εγκέφαλο να διεγείρει το αυτόνομο νευρικό σύστημα.

Αυτό αναγκάζει το σώμα να απελευθερώσει τις ορμόνες του στρες κορτιζόλη και αδρεναλίνη, οι οποίες ξεκινούν μια σειρά από αλλαγές στο σώμα σας:

  • Ο καρδιακός ρυθμός και η αναπνοή σας επιταχύνονται
  • Οι μύες σας τεντώνονται
  • Η ακοή σας οξύνεται
  • Η περιφερειακή σας όραση αυξάνεται
  • Η θερμοκρασία του σώματός σας μειώνεται
  • Η αντίληψή σας για τον πόνο μειώνεται προσωρινά

2. Στάδιο αντίστασης

Στο δεύτερο στάδιο του ΣΓΠ, καθώς το σώμα σας προσαρμόζεται στην απειλή, αρχίζει να αντιδρά ή να αντιστέκεται στις φυσιολογικές αλλαγές. Η διάρκεια της αντίστασης εξαρτάται από την ένταση του στρεσογόνου παράγοντα και τα αποθηκευμένα αποθέματα ενέργειας του σώματός σας.

Εάν το στρεσογόνο γεγονός συνεχιστεί, οι ορμονικές αλλαγές από το στάδιο του συναγερμού συνεχίζουν να σας κρατούν σε κατάσταση συναγερμού. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να εμφανίσετε αυξημένα επίπεδα γλυκόζης και υψηλότερη αρτηριακή πίεση.

Εάν το στρεσογόνο γεγονός περάσει, οι ορμόνες του στρες αρχίζουν να μειώνονται. Ο καρδιακός σας ρυθμός και η αρτηριακή σας πίεση επιστρέφουν στο φυσιολογικό, καθώς το σώμα σας μεταβαίνει σε κατάσταση αποκατάστασης.

3. Στάδιο εξάντλησης

Το τρίτο και τελευταίο στάδιο του ΣΓΠ είναι το στάδιο της εξάντλησης. Σε αυτό το στάδιο, οι πόροι του σώματός σας εξαντλούνται μετά την προσπάθεια να επιδιορθωθεί κατά τη διάρκεια του σταδίου της αντίστασης.

Εάν η αρχική απειλή έχει παρέλθει, το σώμα σας θα συνεχίσει να ανακάμπτει. Αλλά αν το στρες συνεχίζεται, το σώμα δεν έχει πλέον την ενέργεια να το καταπολεμήσει, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε:

  • αίσθημα κούρασης ή κόπωσης
  • ευερεθιστότητα
  • άγχος
  • κατάθλιψη
  • άλλες καταστάσεις υγείας που σχετίζονται με το άγχος

Τι προκαλεί το σύνδρομο γενικής προσαρμογής;

Αιτίες του ΣΓΠ μπορεί να είναι οτιδήποτε οδηγεί σε οξύ ή χρόνιο στρες. Αυτό περιλαμβάνει τα γεγονότα της ζωής, καθώς και το ψυχολογικό στρες. Ορισμένα παραδείγματα περιλαμβάνουν:

Επαγγελματικά ζητήματα: εργασιακές συγκρούσεις ή πίεση, ανεργία, συνταξιοδότηση
Οικογενειακά προβλήματα: δυσκολίες στη σχέση, διαζύγιο, ευθύνες φροντίδας
Οικονομικές δυσκολίες: απώλεια εργασίας, απροσδόκητοι λογαριασμοί, αδυναμία να συμβαδίσουν με τον πληθωρισμό
Προβλήματα υγείας: ασθένεια, τραυματισμός, θάνατος αγαπημένου προσώπου
Σημαντικά γεγονότα ζωής: γάμος, απόκτηση μωρού, αγορά σπιτιού

Πώς να διαχειριστείτε το σύνδρομο γενικής προσαρμογής

Εάν το άγχος επηρεάζει τη ζωή σας, μπορείτε να βοηθήσετε στη διαχείριση του ΣΓΠ κατανοώντας τι σας προκαλεί άγχος. Στη συνέχεια, μπορείτε να καθορίσετε ποιες στρατηγικές διαχείρισης του στρες λειτουργούν καλύτερα και πότε μπορεί να χρειαστεί να τις χρησιμοποιήσετε.

Για παράδειγμα, αν βιώνετε άγχος λόγω ενός συγκεκριμένου γεγονότος της ζωής σας, όπως ένας γάμος, ορισμένες στρατηγικές διαχείρισης του χρόνου μπορεί να είναι χρήσιμες για να σας βοηθήσουν να αποκτήσετε μια αίσθηση ελέγχου.

Αν έχετε συνεχές άγχος από κάτι όπως η διαχείριση μιας χρόνιας πάθησης, μπορεί να διαπιστώσετε ότι οι τεχνικές χαλάρωσης, όπως η βαθιά αναπνοή ή ο οραματισμός, μπορούν να σας προσφέρουν ανακούφιση.

Η Αμερικανική Ένωση για το Άγχος και την Κατάθλιψη συνιστά τη σωματική δραστηριότητα για τη μείωση του στρες. Αυτό θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε, από γρήγορο περπάτημα ή τρέξιμο μέχρι γιόγκα ή τάι τσι. Η άσκηση βοηθά στην απελευθέρωση ενδορφινών, οι οποίες είναι χημικές ουσίες που προκαλούν ευεξία και προάγουν την ηρεμία και την αίσθηση ευεξίας.

Άλλες στρατηγικές διαχείρισης του στρες που μπορεί να βοηθήσουν

  • ημερολόγιο
  • ενσυνειδητότητα ή διαλογισμός
  • χαλαρωτικά μπάνια
  • Προγραμματισμός για αγχωτικές ημέρες ή γεγονότα
  • συζήτηση των θεμάτων με ένα φίλο ή μέλος της οικογένειας
  • αναζήτηση επαγγελματικής υποστήριξης από σύμβουλο

Ας ανακεφαλαιώσουμε

Το ΣΓΠ είναι μια αντίδραση τριών σταδίων στο στρες που περιλαμβάνει την αντίδραση συναγερμού, την αντίσταση και την εξάντληση.

Αφού το σώμα σας περάσει από μια σειρά φυσιολογικών αλλαγών στο στάδιο της αντίδρασης συναγερμού, είναι σημαντικό να ανακάμψει κατά τη διάρκεια του σταδίου της αντίστασης. Χωρίς ανάκαμψη, μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση και να σας θέσει σε κίνδυνο για σοβαρά προβλήματα υγείας.

Το άγχος είναι μέρος της ζωής και δεν μπορούμε να αποφύγουμε ή να εξαλείψουμε όλους τους εκλυτικούς παράγοντες. Μπορούμε όμως να μάθουμε να διαχειριζόμαστε το στρες με πράγματα όπως η τακτική σωματική δραστηριότητα και οι τεχνικές χαλάρωσης.

Αν δυσκολεύεστε να αντιμετωπίσετε το άγχος μόνοι σας, μπορεί επίσης να σας βοηθήσει η υποστήριξη από φίλους, την οικογένεια ή έναν επαγγελματία σύμβουλο.

Πηγές 

https://adaa.org/understanding-anxiety/related-illnesses/other-related-conditions/stress/physical-activity-reduces-st

https://academic.oup.com/jcem/article-abstract/6/2/117/2722959?redirectedFrom=fulltext

Λάβετε καθημερινά τα άρθρα μας στο e-mail σας

Σχετικά θέματα

Συναισθηματική χαρτογράφηση σώματος: Ποια μέρη του σώματος επηρεάζουν τα συναισθήματά μας;
Έρευνα: Οι ψυχικές διαταραχές μπορούν να «μεταδοθούν» μέσα στις παρέες των νέων
Κατάθλιψη: Το απροσδόκητο σωματικό σύμπτωμα που μαρτυρά την ψυχική διαταραχή
Doomscrolling: Τι είναι και πώς επηρεάζει την ψυχική μας υγεία;

Πρόσφατα Άρθρα

Εναλλακτική Δράση