Αφού λοιπόν έφαγαν όλοι 3 μπουκιές γλυκού και είχε περάσει ένα 20λεπτο για να ολοκληρώσουν όλοι την τεχνική τους, ζήτησα να μου απαντήσουν ειλικρινά. Τη θέλετε την τέταρτη μπουκιά γλυκού; Δεν υπήρχε κανένας άνθρωπος στον χώρο που να απάντησε θετικά και είχαν μείνει έκπληκτοι γιατί οι περισσότεροι είχαν συνηθίσει να τρώνε τεράστιες ποσότητες γλυκού μέχρι να αισθανθούν ικανοποίηση.
Βέβαια, τους προέτρεψα να τη φάνε ή, αν δεν την ήθελαν πραγματικά, να την πετάξουν. Διότι είναι προτιμότερο να πετάξουμε κάτι που δεν χρειαζόμαστε στα σκουπίδια παρά να κάνουμε κάδο σκουπιδιών το σώμα μας επειδή έχουμε τη βαθιά ριζωμένη πεποίθηση πως δεν πρέπει να πετάμε το φαγητό.
Advertisment
Γιατί δεν ήθελαν άλλο; Διότι:
Όταν καταναλώνεις το γλυκό, οφείλεις να το κάνεις τελείως συνειδητά γιατί θέλεις να απολαύσεις και όχι επειδή απλώς βρέθηκε στον δρόμο σου ή σου προσφέρθηκε.
Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν το λάθος να τρώνε γλυκά πριν φάνε και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προσπαθούν να χορτάσουν με το γλυκό. Όμως, επειδή το γλυκό δεν έχει θρεπτικά στοιχεία (πρωτεΐνες, καλά λιπαρά, σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία) θα σταματήσουν μόνο όταν έχει γεμίσει το στομάχι τους και δεν χωράει άλλο ή όταν πονέσει.
Advertisment
Πολύ σημαντικό λοιπόν να θυμάσαι πως:
«Πρώτα τρως το φαγητό σου και μετά το γλυκό»
Για να μην κουράζεις τον οργανισμό σου, η καλύτερη χρονική στιγμή είναι ακριβώς μετά το γεύμα.
Ένα εξίσου σημαντικό λάθος που κάνουν οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πως απολαμβάνουν την πρώτη μπουκιά γλυκού και, αφού φάνε με μανία και ταχύτητα το υπόλοιπο, στέκονται να απολαύσουν την τελευταία μπουκιά. Σου θυμίζει κάτι;
Αν ναι, θέλω να θυμάσαι πως η πρώτη και η τελευταία μπουκιά έχουν την ίδια γεύση, ίδια όμως έχει και κάθε άλλη μπουκιά στο μεσοδιάστημα.
Τι κάνει όμως τόσο ενδιαφέρουσα την πρώτη και την τελευταία μπουκιά; Μα φυσικά το γεγονός ότι είμαστε εγκεφαλικά εκεί και προσπαθούμε να την απολαύσουμε, ενώ μετά ξεκινάμε απλώς να καταπίνουμε το γλυκό μην έχοντας στο μυαλό μας την ουσιαστική απόλαυση.
Το σημαντικό είναι να προσπαθείς να απολαμβάνεις κάθε μπουκιά και, όταν πλέον έχεις πάρει την ικανοποίηση που χρειάζεσαι, να σταματάς ανεξαρτήτως του πόσο έχει περισσέψει. Μπορείς να το πετάξεις, να το δώσεις σε κάποιον άλλο ή να το αποθηκεύσεις για μια επόμενη φορά. Προσπάθησε όμως να μην το «πετάς» απλώς μέσα σου, κάνε το σαν χάρη στον εαυτό σου.
Ποιος είναι ο μηχανισμός που ενεργοποιείται όταν βάλουμε γλυκό στο στόμα;
Αφού βάλουμε το γλυκό στο στόμα μας, τα σάκχαρα που περιέχονται στο γλυκό ενεργοποιούν τους γλυκούς γευστικούς υποδοχείς, μέρος των γευστικών καλύκων πάνω στη γλώσσα. Αυτοί οι υποδοχείς στέλνουν ένα σήμα στο εγκεφαλικό στέλεχος που από εκεί διακλαδώνεται σε πολλά σημεία του εγκεφάλου, όπου ένα από αυτά είναι ο εγκεφαλικός φλοιός.
Διαφορετικά σημεία του εγκεφαλικού φλοιού επεξεργάζονται διαφορετικές γεύσεις: πικρό, αλμυρό και γλυκό. Από εκεί, το σήμα ενεργοποιεί το σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλου. Αυτό το σύστημα επιβράβευσης είναι μια σειρά ηλεκτρικών και χημικών μονοπατιών κατά μήκος διαφόρων περιοχών του. Είναι ένα πολύπλοκο δίκτυο, αλλά βοηθάει να απαντηθεί μία μοναδική, υποσυνείδητη ερώτηση:
Πρέπει να το ξανακάνω;
Αυτή η αίσθηση ικανοποίησης που νιώθουμε όταν γευόμαστε κάτι γλυκό, όπως ένα κομμάτι σοκολάτας, είναι το αποτέλεσμα του συστήματος επιβράβευσής μας που μας λέει: «Μμμμ ναι, αυτό είναι καλό!» Αυτό το σύστημα επιβράβευσης δεν ενεργοποιείται μόνο από το φαγητό, αλλά και από άλλες εμπειρίες, όπως η κοινωνικοποίηση, η σεξουαλική συμπεριφορά και τα ναρκωτικά.
Η κύρια χημική ουσία που συνδέεται με το σύστημα επιβράβευσης είναι η ντοπαμίνη, ένας σημαντικός νευροδιαβιβαστής. Υπάρχουν πολλοί υποδοχείς ντοπαμίνης στον εγκέφαλο, αλλά διαφέρουν στην κατανομή τους. Ορισμένες περιοχές έχουν πυκνή συγκέντρωση υποδοχέων ντοπαμίνης και αποτελούν μέρος του συστήματος επιβράβευσης.
Τα ναρκωτικά, όπως το αλκοόλ, η νικοτίνη και η ηρωίνη, προκαλούν υπερέκκριση ντοπαμίνης, κάνοντάς μας να αναζητούμε συνεχώς αυτή την ευχάριστη αίσθηση.
Εντούτοις, τα σάκχαρα προκαλούν και αυτά αύξηση της ντοπαμίνης, αλλά όχι τόσο βίαια όσο τα ναρκωτικά. Επιπλέον, τα σάκχαρα σπανίως βρίσκονται σε φαγητά που προκαλούν υπερέκκριση ντοπαμίνης, όπως τα ναρκωτικά. Γι’ αυτόν τον λόγο, η ζάχαρη δεν έχει την ίδια εθιστική επίδραση με τα ναρκωτικά.
Το μπρόκολο, για παράδειγμα, δεν έχει καμία επίδραση, που μάλλον εξηγεί και το γιατί είναι τόσο δύσκολο να κάνουμε τα παιδιά να φάνε τα λαχανικά τους.
Εάν φας ένα ισορροπημένο γεύμα όταν πεινάς, τα επίπεδα της ντοπαμίνης αυξάνονται στα σημεία του συστήματος επιβράβευσης. Αλλά εάν τρως το ίδιο φαγητό συνεχώς για πολλές μέρες, τα επίπεδα της ντοπαμίνης θα αυξάνονται λιγότερο, καθώς ο εγκέφαλος αντιδρά στην ποικιλία. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους:
Για να μπορέσει ο εγκέφαλος να εντοπίσει τρόφιμα που έχουν χαλάσει Να διασφαλίσει ότι λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά από τη διατροφή μας μέσω διαφορετικών τροφίμων (ποικιλία).
Για αυτόν τον λόγο η ντοπαμίνη εξισορροπείται όταν ένα φαγητό γίνεται «βαρετό».
Αν τρως σπάνια ζάχαρη ή δεν τρως πολλή κάθε φορά, η επίδραση είναι παρόμοια με αυτή του ισορροπημένου γεύματος. Αλλά αν φας πάρα πολλή ζάχαρη, η αντίδραση της ντοπαμίνης δεν εξισορροπείται. Με άλλα λόγια, αν τρώμε πολλή ζάχαρη θα συνεχίσουμε να αισθανόμαστε επιβράβευση. Με αυτόν τον τρόπο, η ζάχαρη «συμπεριφέρεται» λιγάκι σαν ένα ναρκωτικό. Είναι ένας λόγος για τον οποίο φαίνεται πως εθίζεται ο κόσμος στα σακχαρώδη φαγητά.
Αναλογίσου, λοιπόν, όλα αυτά τα διαφορετικά είδη σακχάρων. Καθένα είναι μοναδικό, αλλά κάθε φορά που καταναλώνεις οποιοδήποτε σάκχαρο, ξεκινάει μία επίδραση «ντόμινο» στον εγκέφαλο που πυροδοτεί μια ικανοποιητική αίσθηση. Η υπερβολική, πολύ συχνή κατανάλωση ζάχαρης μας κάνει να ξεφεύγουμε διατροφικά.
Οπότε, ναι, η υπερβολική κατανάλωση σακχάρων μπορεί να έχει εθιστικές επιδράσεις στον εγκέφαλο, αλλά ένα κομμάτι γλυκό, στα πλαίσια της απόλαυσης, δεν θα σου κάνει κακό. Αρκεί να το τρως και να μη σε τρώει!
Βρέθηκε το χάπι αδυνατίσματος…
Δυστυχώς όμως έχει πολύ δυσάρεστη γεύση, άσχημο άρωμα και νιώθεις έντονους πόνους στην κοιλιά. Η επιστημονική κοινότητα εντυπωσιάστηκε με τα φοβερά του αποτελέσματα σε πειραματόζωα, όμως δυστυχώς, όταν άρχισαν οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, όλοι οι συμμετέχοντες εγκατέλειψαν τη διαδικασία (drop out) εκτός από δύο.
Ξεκινώντας τη μελέτη, ο ένας συμμετέχοντας έπαιρνε το χάπι με τη δραστική ουσία και ο άλλος ένα όμοιο χάπι χωρίς τη δραστική ουσία (placebo). Η δοκιμή ήταν μονής τύφλωσης με το golden standard για αύξηση της αξιοπιστίας. Η έρευνα αυτή σχεδιάστηκε να διαρκέσει 2 χρόνια και προβλεπόταν να υπάρχει επικοινωνία μεταξύ των συμμετεχόντων και του ιδρύματος που διεξήγαγε την έρευνα κάθε τρεις μήνες προκειμένου να παραμένει σταθερή η δέσμευση των δύο συμμετεχόντων στη διαδικασία.
Στον πρώτο συμμετέχοντα που έπαιρνε το χάπι με τη δραστική ουσία δεν του έδωσαν συγκεκριμένες συστάσεις, παρά μόνο να συνεχίσει να συμπεριφέρεται απέναντι στην τροφή με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, όπως συνήθιζε να κάνει.
Στον δεύτερο δόθηκαν συγκεκριμένες συστάσεις:
Να καταναλώνει καθημερινά τουλάχιστον τέσσερα γεύματα, για να μπορεί να παίρνει το χάπι. Να μασάει την κάθε μπουκιά του πάνω από δέκα φορές. Να απενεργοποιεί ή να αφήνει στην άκρη όλους τους παράγοντες που τον κάνουν να αγχώνεται (π.χ. υπολογιστής, τηλεόραση, εργασία οποιασδήποτε φύσης) και για δεκαπέντε λεπτά να κοιτάζει τα χρώματα της τροφής, να μυρίζει τα αρώματά της και να αισθάνεται την υφή της.
Να κάθεται το πρωί, αμέσως μετά το ξύπνημα, σε ένα δωμάτιο για 10 λεπτά χωρίς να σκέφτεται τίποτα, μόνος του, σε πλήρη ηρεμία. Να παίρνει το πέμπτο χάπι το απόγευμα, δίχως γεύμα αυτή τη φορά, μετά την άσκησή του. Βασική προϋπόθεση όμως για να λειτουργήσει το χάπι ήταν, όταν θα ασκούνταν, να φροντίζει συνειδητά το σώμα του, χωρίς η εκγύμναση να συνοδεύεται από πόνο ή άσχημα συναισθήματα.
Τελευταία σύσταση ήταν, καθώς επιστρέφει στο σπίτι του μετά την εργασία, να χαλαρώνει για 10 λεπτά και να αναστοχάζεται ως προς το τι θα μπορούσε να βελτιώσει στη μέρα του. Έπειτα να παίρνει 7 βαθιές αναπνοές και να προχωράει στη ρουτίνα του.
Αποτελέσματα Έρευνας
Το αποτέλεσμα της έρευνας ήταν αρκετά αμφιλεγόμενο, διότι ενώ στα πειραματόζωα το αποτέλεσμα του χαπιού ήταν εκπληκτικό, το χάπι αδυνατίσματος δεν έδειχνε μακροπρόθεσμα να έχει το ίδιο αποτέλεσμα και στον άνθρωπο.
Ο πρώτος άνθρωπος μετά από δύο χρόνια είχε διπλασιάσει το βάρος του. Αναλύοντας τις διατροφικές και ψυχολογικές του καταγραφές, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ενώ στην αρχή υπήρχε σαφής μείωση του λίπους για το πρώτο εξάμηνο μέσω του χαπιού αδυνατίσματος, για το επόμενο διάστημα υπήρξε σταδιακή αύξηση του λίπους και απέδωσαν το αποτέλεσμα στη συμπεριφορά του απέναντι στην τροφή διότι, όσο έπαιρνε το χάπι τόσο αυξάνονταν οι ορέξεις του για περισσότερο φαγητό και ποτό. Σκεπτόμενος ότι δεν χρειάζεται να φροντίσει το σώμα του δίνοντάς του τα θρεπτικά στοιχεία που χρειάζεται για εύρυθμη λειτουργία (βιταμίνες, πρωτεΐνες, λίπη, υδατάνθρακες, μέταλλα και νερό), το αποτέλεσμα ήταν το βάρος να αυξηθεί κατακόρυφα στο χρονικό διάστημα των 2 χρόνων.
Συγκλονισμένοι οι ερευνητές περίμεναν να δουν και το δεύτερο δείγμα, όπου και κατέφτασε με φυσιολογικό λίπος, πολύ καλή κλινική εικόνα και έχοντας μειωμένα ποσοστά άγχους καθώς επίσης και καλή ψυχολογία.
Στην αρχή εξέτασαν το ενδεχόμενο να έγινε μπέρδεμα και να έδιναν το χάπι με τη δραστική ουσία στο δεύτερο δείγμα. Όμως τελικά διαπίστωσαν πως δεν είχε γίνει κάποιο λάθος.
Το τελικό συμπέρασμα που καταγράφηκε ήταν αυτολεξεί:
Όπως αντιλαμβάνεστε, αυτό που περιέγραψα παραπάνω είναι ένα εικονικό σενάριο και δεν πρόκειται για πραγματική μελέτη. Πιστέψτε με όμως ότι δεν θα απείχε πολύ από ένα πραγματικό σενάριο μετά την ανακάλυψη του χαπιού αδυνατίσματος.
Όποια/ος θέλει το χάπι αδυνατίσματος, μπορεί να το κάνει, ακολουθώντας όμως τα παρακάτω:
Τουλάχιστον τρία οργανωμένα γεύματα επιλέγοντας τρόφιμα που θα προσφέρουν θρέψη και όχι κενές θερμίδες. Μασώντας καλά την κάθε μπουκιά τροφής που μπαίνει στο στόμα.
Ενυδάτωση του οργανισμού, χρησιμοποιώντας νερό και όχι 5 κούπες καφέ τη μέρα, κάνοντας μικρές πλύσεις στο στόμα χωρίς να κατεβάζουμε τεράστιες ποσότητες υγρών σε μικρό χρονικό διάστημα. Τακτική φυσική δραστηριότητα περνώντας όμορφα με τελικό αποτέλεσμα την εκγύμναση. Ο στόχος της άσκησης να είναι η διοχέτευση του στρες – πίεσης και όχι το χάσιμο λίπους.
10 λεπτά μετά τη δουλειά, μείνε μόνη/ος με τον εαυτό σου, χαλάρωσε και άφησε όποια σκέψη τριγυρνάει στο μυαλό σου, ό,τι κι αν έγινε μέσα στη μέρα ή στη δουλειά, και ζήσε τις στιγμές του σπιτιού σου.
Να κοιτάζεσαι στον καθρέφτη καθημερινά και να λες δυνατές λέξεις όπως «σέβομαι και αποδέχομαι τη μοναδικότητα και τη δύναμη της ύπαρξής μου». Να μιλάς όμορφα στον εαυτό σου διότι οι λέξεις, δημιουργούν το συναίσθημα, το συναίσθημα μας οδηγεί στις πράξεις και οι επαναλαμβανόμενες πράξεις στη δόμηση του χαρακτήρα.
Να θυμίζεις στον εαυτό σου ότι η μέρα που σου ανήκει είναι μόνο η σημερινή, δεν έχεις καμία εξουσία στο χθες και στο αύριο, το μόνο που σου ανήκει είναι το σήμερα. Οπότε ζήσε τη στιγμή και επίλεξε τη χαρά ως συναίσθημα διότι το να είμαστε χαρούμενοι είναι στάση ζωής, θέμα επιλογής και όχι τυχαίου αποτελέσματος.
Μάθε να λες όχι, είτε είναι τα γλυκά που σου προσφέρουν καθημερινά είτε είναι η πικρία που σου δίνουν οι τοξικοί άνθρωποι που πιθανόν υπάρχουν γύρω σου.
Πού πηγαίνει το λίπος όταν «καίγεται»;
Αρχικά, τα λιποκύτταρα είναι οι μεγαλύτερες αποθήκες ενέργειας του σώματός μας. Όταν προσλαμβάνουμε παραπάνω ενέργεια από αυτή που δαπανούμε, το περίσσευμα αυτό αποθηκεύεται ως τριγλυκερίδια, δηλαδή ως λίπος στον οργανισμό μας. Μικρότερα ποσά ενέργειας αποθηκεύονται στο ήπαρ και στους μυς μας ως γλυκογόνο.
Το σώμα έχει τεράστιες δυνατότητες αποθήκευσης. Η ποσότητα λίπους διαφέρει από άτομο σε άτομο. Μπορεί να φτάσει και εκατοντάδες κιλά (ο πιο υπέρβαρος άντρας στον κόσμο ζύγιζε 465kg με 310kg λίπους). Το κάθε λιποκύτταρο μπορεί να αυξήσει κατά 100 φορές τον όγκο του αποθηκεύοντας λίπος. Η αποθήκευση λίπους είναι χαρακτηριστικό που μας προστατεύει σε περιπτώσεις έλλειψης τροφής. Έτσι, η παχυσαρκία ήταν σπάνια στα προϊστορικά χρόνια, λόγω των συχνών λιμών, και αποτελεί πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνίας με την υπερκατανάλωση τροφής.
Λιποκύτταρα
Τα λιπίδια είναι ενώσεις υδρογόνου, άνθρακα και οξυγόνου. Όταν διασπαστούν οι χημικοί δεσμοί θα απελευθερώνουν την ενέργειά τους. Όμως όλο το υδρογόνο, ο άνθρακας και το οξυγόνο των μορίων θα παραμείνει εκεί. Κάπου πρέπει να πάει λοιπόν, αλλά πού;
Εξαφανίζεται στον αέρα!
Η απάντηση είναι ότι εκπνέεις τα υποπροϊόντα του μεγαλύτερου μέρους του λίπους που καις. Οι πνεύμονες είναι το κύριο όργανο αποβολής του λίπους, καθώς, για κάθε κιλό λίπους που καίει το σώμα σου, το 84% αυτής της μάζας χάνεται ως διοξείδιο του άνθρακα.
Το υπόλοιπο 16% το χάνεις ως νερό από τα σωματικά υγρά, όπως τα ούρα ή τον ιδρώτα, ή ανάλογα με το πόσο έντονα γυμνάζεσαι.
Εάν κάνεις τους μαθηματικούς υπολογισμούς, θα δεις ότι όλη η μάζα της αντίδρασης καύσης λίπους έχει διατηρηθεί. Η στοιχειομετρία δείχνει ότι η πλήρης οξείδωση 10 kg ανθρώπινου λίπους απαιτεί 29 kg εισπνεόμενου οξυγόνου για να μεταβολιστεί το λίπος (10 + 29 = 39). Από αυτή τη μεταβολική διαδικασία παράγονται 28 kg διοξειδίου του άνθρακα και 11 kg νερού (28 + 11 = 39).
Τα παραπροϊόντα του μεταβολισμού του λίπους απομακρύνονται από το σώμα μας ως:
•Νερό, μέσω της εφίδρωσης, της διούρησης και της εκπνοής
•Διοξείδιο του άνθρακα, μέσω της διαδικασίας της εκπνοής.
Παράλληλα, η διάσπαση του λίπους απελευθερώνει ενέργεια για τις βιολογικές μας λειτουργίες και τη φυσική μας δραστηριότητα. Παράγει επίσης θερμότητα, η οποία διατηρεί τις θερμοκρασίες του σώματος σε φυσιολογικά επίπεδα.
Για να υποβοηθήσουμε το σώμα να «κάψει λίπος» ιδανικά θέλουμε η αερόβια άσκηση να συνδυαστεί και με ασκήσεις αντιστάσεων. Η προπόνηση με αντιστάσεις προωθεί την ανάπτυξη των μυών, η οποία μπορεί να αυξήσει τον μεταβολικό ρυθμό ηρεμίας (RMR), δηλαδή τις θερμίδες που καίει το σώμα μας σε ηρεμία. Τα παραπροϊόντα μεταβολισμού του λίπους αυξάνονται όταν ασκούμαστε αφού αναπνέουμε και ιδρώνουμε περισσότερο κατά τη διάρκεια μιας προπόνησης.
Η απαλλαγή λοιπόν από το λίπος μπορεί να είναι εξαντλητική, αλλά είναι τόσο φυσική όσο η αναπνοή.
Απόσπασμα από το βιβλίο FCK THE DIET που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα
