Κάπου ανάμεσα σε μια κουραστική μέρα, δεκάδες ειδοποιήσεις στο κινητό και εκείνο το κλασικό «δεν προλαβαίνω τώρα», άνοιξα το «Λεξικό της Ζωής σου» χωρίς να περιμένω πολλά. Για να είμαι ειλικρινής, ήμουν σχεδόν έτοιμος να το αδικήσω. Σκέφτηκα ότι θα είναι ακόμη ένα βιβλίο με όμορφες λέξεις, αισιόδοξες σκέψεις και μικρές “ενέσεις έμπνευσης”. Ξέρεις… από εκείνα που διαβάζεις δύο μέρες, υπογραμμίζεις τρεις ατάκες και μετά τα ξεχνάς στο κομοδίνο δίπλα στον φορτιστή.
Τελικά, έπεσα έξω.
Advertisment
Το περίεργο με αυτό το βιβλίο είναι ότι δεν σε κερδίζει φωνάζοντας. Δεν προσπαθεί να γίνει σοφό. Δεν σε κυνηγά με αποφθέγματα για να τα ανεβάσεις στόρι. Σε πλησιάζει ήσυχα. Και κάπου εκεί, χωρίς να το καταλάβεις, αρχίζει να σου αλλάζει λίγο τον τρόπο που ακούς τον εαυτό σου.
Υπήρχαν στιγμές που διάβαζα μια λέξη και μετά σταματούσα. Κυριολεκτικά σταματούσα. Όχι επειδή ήταν δύσκολη. Επειδή συνειδητοποιούσα πόσο μηχανικά τη χρησιμοποιώ τόσα χρόνια. “Ευθύνη”. “Ενοχή”. “Προσφορά”. “Απαίτηση”. Λέξεις που μέχρι χθες περνούσαν από μπροστά μου σαν πινακίδες στον δρόμο και ξαφνικά αποκτούσαν βάρος. Σαν να τις έβλεπα πρώτη φορά χωρίς τη σκόνη της καθημερινότητας.
Ο Ξενάκης έχει έναν τρόπο να γράφει που μου θύμισε ανθρώπους που δεν προσπαθούν να αποδείξουν ότι είναι έξυπνοι. Και αυτό είναι σπάνιο. Δεν παριστάνει τον φωτισμένο δάσκαλο. Δεν σου πουλάει ανωτερότητα. Περισσότερο μοιάζει σαν να σου λέει: «Κι εγώ τα ίδια ψάχνω». Κι αυτή η αίσθηση κάνει το βιβλίο πολύ πιο ανθρώπινο απ’ όσο περίμενα.
Advertisment
Μου άρεσε επίσης ότι το βιβλίο δεν μένει στη θεωρία. Δεν είναι μια αφηρημένη κουβέντα περί “θετικής σκέψης”. Έχει μικρές ιστορίες, καθημερινές εικόνες, περιστατικά που θυμίζουν δικές σου στιγμές. Και ξέρεις ποιο είναι το επικίνδυνο; Ότι κάπου μέσα σε αυτές τις ιστορίες πιάνεις τον εαυτό σου επ’ αυτοφώρω. Εκεί που λες «ωχ… αυτό το κάνω κι εγώ».
Σε κάποια φάση θυμάμαι ότι άφησα το βιβλίο κάτω και άρχισα να σκέφτομαι πόσες φορές μιλάμε άσχημα στον εαυτό μας χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε. Πόσες φορές ξεκινάμε τη μέρα λέγοντας «πάλι άργησα», «δεν είμαι αρκετός», «δεν θα τα καταφέρω». Και μετά απορούμε γιατί κουβαλάμε τόση ένταση μέσα μας. Το βιβλίο δεν δίνει μαγικές λύσεις γι’ αυτό. Αλλά σε κάνει να το παρατηρήσεις. Και μερικές φορές η παρατήρηση είναι η αρχή όλων.
Αυτό που κράτησα τελικά δεν ήταν κάποια συγκεκριμένη “διδασκαλία”. Ήταν μια αίσθηση. Σαν κάποιος να καθάρισε λίγο τον θόρυβο μέσα στο κεφάλι μου. Σαν να χαμήλωσε για λίγο η φασαρία που έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ ώστε δεν την ακούμε πια.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο σπουδαίο πράγμα που μπορεί να κάνει ένα βιβλίο: όχι να σου αλλάξει τη ζωή μέσα σε μια νύχτα, αλλά να σου αλλάξει λίγο τον τρόπο που τη μιλάς.
